3-6 Yaş Arası Çocuklarda Çarpık Dişler
Bu evrede başlıca sorunlar önceden edinilmiş kötü alışkanlıklardan kaynaklanır. Örneğin parmak ve alt dudağın emilmesi, emzik kullanımı, yanlış solunum, yutma ve konuşma alışkanlıkları büyük önem taşır.
Ağız solunumu, yani solunum için burun yerine ağzın kullanılması, birbirine eklenerek büyüyen sorunlar doğurur. Ağzın sürekli açık kalması üstçenenin enine gelişimini yavaşlatır. Bir yandan yanak kaslarının artan etkisiyle yüz kemikleri daralırken bir yandan da doğal olarak gelişme eğilimi gösteren dil ağızda daha çok yer kaplar. Dilin büyümesi altçenenin aşırı gelişmesine yol açabilir. Sonunda ağzın sürekli açık kalması azı dişlerinin dışarı doğru büyümesini kolaylaştırır. Bu da altçenedeki biçim kusurlarını artırır. Bütün bu gelişme beyin felci ya da sinirsel bozukluğu olan çocuklarda çok daha ağır bozukluklara yol açar.
Her şeyden önce ağızdan soluma alışkanlığı engellenmelidir. Burun boşluklannı daraltan alerjiye bağlı ödem ya da doku kalınlaşması ve geniz bademciklerin büyümesi bu tip solunuma neden olabilir. Ayrıca ağızdan solunum bazen yüz kemiklerinin gelişimini olumsuz yönde etkileyerek solunum sorununu daha da ağırlaştıran bir kısırdöngü yaratır.
Dişlerin gelişim bozukluğuna yol açan başka bir etken de hatalı yutma alışkanlığıdır. Bu durumda çocuk süt emme sırasındaki yutma alışkanlığını değiştirmeden sürdürür. Ortaya çıkan yutma kusuru işlevsel bir refleksin oluşturulmamasına, daha çok da uzun süre emzik-biberon kullanımına ve parmak emme gibi kötü alışkanlıklara bağlıdır. Bu tip yutmada dil sert damağın önüne değil dişlere dayanır, altı yaşından sonra da devam eden bu kötü alışkanlığı belirleyebilmek için çocuğa tükürüğünü yutması söylenir. Bu sırada dilin kapalı ağızda dişler arasında görünüp görünmediği kontrol edilir. Dilin bu hareketi çene kemiklerinde ve dişlerde biçim bozukluğuna yol açar. Yutma kusurunu düzeltmek için öncelikle çocuğa normal yutmayı Öğretmek ve bundan sonra da düzeltici araçlarla tedavi gerekir. Yutma eğitimi altı yaşından sonra başlayabilir. Çünkü ancak bu yaştan sonra çocuğa bazı kelimeleri söyleme ve yutma alıştırmaları yaptınlabilir.
Yutmaya bağlı bozuklukların düzeltilmesinde uygulanabilecek en basit yöntem dilin ucuna bir lastik yerleştirilmesidir. Böylece çocuk kolayca belirleyebileceği bir dayanak noktası elde etmiş olur ve dilini doğru biçimde damağa dayamayı hızla öğrenebilir. Yutmanın ilk evresinde gerekli olan bu dil konumu aynı zamanda d, 1, r, t, z gibi sessiz harfleri doğru çıkarabilmek için gerekli olan dil konumuna benzerlik gösterir. Bu benzerlik sayesinde bazı harflerin ya da sözcüklerin söyletilmesi dili doğru kullanmayı öğreten tedavi yöntemlerinin de temel ilkesini oluşturur.
Bazı harflerin söylenişindeki bozukluklar (teknik olarak dislali olarak adlandırılır) ağzın kötü kullanılmasının ya da ağızdaki biçim bozukluğunun bir işareti olabilir ve bu nedenle olabildiğince erken tedavi edilmelidir. Bazı kelimelerin doğru söylenmesi için uzmanın önereceği sözcük alıştırmaları yutmanın yeniden öğretilmesi için de yararlı olacaktır.
Bu çalışmalar yetersiz kalırsa tedavi bir ağıziçi araçla desteklenebilir. Reçineden yapılmış bu oldukça hafif araç damağa dayanır ve damaktaki levhaya bağlı metal tel dişlere kadar gitmesini engellediği dili yukan doğru yönlendirir. Böylece hem dilin dişler arasına girmesi, hem de üst ön kesici dişlerin çarpılması engellenir.
Siz de soru ve sorunlarınızı yazın BU SAYFAYI SIK KULLANILANLARA EKLE
Bu yazı için yorum yapın