Kalça kırıkları her zaman ciddidir. Kalçası kırılan insanların yarısından azı, tam işlevselliğini ve bağımsızlığını yeniden kazanabilmektedir. Dahası, bir kalça kırığının neden olduğu hareketsizlik pnömoni (zatürreee) ya da pulmoner emboli (akciğer damarlarından birinin tıkanması) gibi ölümcül olabilen komplikasyonlara yol açabilir. Sonuç genellikle kemiğin durumuna ve kişinin sağlık durumuna bağlıdır.

Kalçasının kırıldığından şüphelenen bir kişi hemen bir hastanenin acil servisine gitmelidir. Kırık olduğunun doğrulanması ve bir ameliyatla kemik uçlarının bir araya getirilip vidalarla ya da çivilerle hizaya sokulabileceğinden emin olunması için bu bölgenin röntgeni çekilecektir. Bazı kişilerde kalça yenileme (kalça protezi) ameliyatına gerek duyulur.

Bilim insanları, bir düşmenin etkisini azaltan kalça koruyucuları geliştirirken (Amerikan) futbolu kıyafetinin tasarımını dikkate almışlardır. Bir model, vücuda sıkıca oturan bir iç çamaşırına yerleştirilen pedleri (koruyucuları) kapsamaktadır. Daha yeni bir model ise normal aktiviteleri yaparken vücuda uyum sağlayan ancak bir etki olduğunda hızla sertleşerek kuvveti kalça kemiğinden uzaklaştıran jele benzer bir maddeyle doldurulmuştur.

TEDAVİ SEÇENEKLERİ
Kalça artriti için sunulan tedavi seçenekleri genellikle osteoartrit ve romatoid artrit için sunulan tedavi seçenekleriyle aynıdır. Yıllarca süren osteoartritten sonra ve bazen romatoid artrit vakalarında kalça yenileme (kalça protezi) ameliyatı gerekebilir

Kısa tepki psikozu genellikle, fiziksel ya da cinsel taciz, bir yakının ölümü, savaş ya da felaket gibi çok stres verici ya da travma yaratıcı bir hadiseye yönelik bir tepkidir. Genellikle ergenlik ile yetişkinliğin ilk yılları arasındaki yaşlardaki genç insanları etkiler. Sorundan muzdarip kişiler, dakikalar önce meydana gelmiş hadiseler için dahi unutkan olabilirler ve bazen garip giyinirler. Psikotik periyot bittikten sonra, kişi, depresif ve endişeli hissedebilir.

Chlorpromazine ve haloperidol gibi antipsikotik ilaçlar, psikotik semptomların bertaraf edilme­sine yardımcı olmak üzere verile­bilir. Psikoterapi, psikozu tetikleyen hadise ile başa çıkmak için hayati derecede önemli duygusal destek sağlayabilir.

Kişilik bozukluklarına neyin sebep olduğunu kimse bilme­mektedir, bir insan bu tür bir bozukluk eğilimi ile mi doğar yoksa bu, yaşam deneyimlerinin neticesi midir? Genellikle, ilaç pek faydalı değildir.

Kişilik bozukluğu olan kişiler, genellikle verimli olmayan ve esnek olmayan şekillerde davra­nırlar. Bununla beraber, bunu idrak etmez ve saygı duyduk­ları bir kişi değişmeleri gerektiğini söylemedikçe, yardım aramazlar.

Sorununuz bir kere tanımlandı mı, doktorunuz, aşağıdaki çözümlerden bir ya da daha fazlasını önerebilir:

Uyku kısıtlaması: Uykusuzluktan muzdarip kişiler, yatakta daha az zaman geçirmenin, genellikle, daha dinlendirici bir uyku sağladığını fark etmektedir. Bazı uyku uzmanları 3 ya da 4 saat uyku ile başla­mayı önermektedir. Eğer çalar saat sabah 7:00′a ayarlanmış ise, 4 saatlik uyku kısıtlaması, ne kadar uykulu olursanız olun, sabahın 3:00′üne kadar uyanık kalmak zorundasınız demektir. Belirlenmiş bu saatler arasında iyi uyumaya başladığı­nızda, sağlıklı bir uyku miktarı tuttu­rana kadar, 15 ila 30 dakika ilave edin. Bunu bir kere başardınız mı, haftada 7 gün boyunca her gün takriben aynı saatlerde yatmaya ve kalkmaya çalışın.

Şartlanma: Bu yaklaşımda, vücudunuzu, uykusuzluk için değil sadece uyku için yatakla iş birliği yapmaya alıştırıyorsunuz. Yatağı­nızı sadece uyku ya da seks için kullanmalı, sadece uykunuz geldi­ğinde yatağa yatmalısınız. Eğer uyku tutturamıyorsanız, kalkın ve bir başka odaya geçin. Uykunuz tekrar geldiğinde yatağa dönün. Ayrıca, her gün aynı saatte kalkmalı ve şekerleme yapmamalısınız.

Gevşeme teknikleri: Bu, bazı kişilere, yorgunluklarını gidermede yardımcı olur. Biyolojik geri beslemede, vücudunuzun irade dışı hallerinden haberdar olursunuz. Gerilime karşı, hangi farklı düşüncelerin ya da gevşeme tekniklerinin, sürece dair iradi kontrolü elinize geçirmenize imkan sağlayacağını görürsünüz.

İlaçlar: Uyku sorunlarına yardımcı olabilir. Ama bazı durumlarda sadece kısa bir süre. Benzodiazepines, arada sırada alındığında ya da bir seferde sadece birkaç hafta boyunca kullanıldığında yardımcı olur. Eğer uzun periyotlar boyunca kullanılırsa, etkisizleşebilirler. Aynı şey barbiturate’ler için de geçer­lidir. Bununla beraber, daha tehli­keli yan etkiler arz ettiği için barbiturate’ler doktorlar tarafından çok daha az önerilirler.

2004 yılında, FDA, eszopict lone adlı yeni bir uyku onayladı. Benzodiazepine olmayan bu madde, kronik kullanım ve yaşlılar tarafından kullanılmak için güvenli görünmektedir. İndiplon adlı diğer bir madde, FDA’dan onay beklemektedir.

Heterosiklik antidepresanlar, her gece derin uykuda daha fazla zaman geçir­menize yardımcı olabilir ve etkileri birkaç haftadan sonra azalmaz.

İmidazopyridines adı verilen ilaçlar, nörotransmiter gammaaminobutyric asidin uyku sağlayan aktivitesini arttırmaya yardımcı olur. Bazen, kişiler uyku ilaçlarına karşı paradoksal uyku tepkileri göstermektedir. Kişilerin çoğuna yardımcı olan ilaçları aldıklarında bazı kişilerin niye uyku sorunla­rının arttığı, anlaşılamamıştır.

Tansiyon ilaçları, corticosteroid’ler ve nörotransmiterleri etkileyen ilaçlar da kötü rüyalara neden olabilir.

Ayrıca uykusuzluk ya da alkol, uyarıcılar veya sakinleştirici­leri bırakmak da korkutucu rüyalar getirebilir.

Uyku terörü tabir edilen durumda, kişi bağırabilir, ayağa fırla­yabilir; dövüşmeye ya da koşmaya kalkışabilir. 15 dakika kadar dahi sürebilecek olan bir süre boyunca kişi, kafası karışık ve sinirli görüne­bilir. Nöbet sona erdikten sonra, kişi muhtemelen uykusuna devam eder ve olan şeyi unutur.

Uyku terörleri ya da uyku dehşeti, genellikle, uykuya daldıktan sonraki ilk bir saat içinde vuku bulur. Yetişkinlerden ziyade çocuklarda görülür. Uyku dehşeti yaşayan yetişkinler, uyku dehşeti yaşayan çocuklara oranla, daha sinirli ve agresif olmaya eğilimlidirler. Nöbetler, sert ya da yaralayıcı hareketlere sebep olabilir.

Tedavi genellikle gerekli olmamakla beraber, psikiyatrik bir değerlendirme faydalı olabilir. Bazı doktorlar, derin uykuyu baskı­layan benzodiazepines gibi ilaçlar verebilir. Hipnoz da  bazı kişiler için faydalı olabilir.

Kemiğin kemiğe sürtünmesi, ağrı liflerini uyarır. Bu durum omuriliğe sinyaller gönderir, sinyaller omurilikten beyindeki talamus’e ve daha sonra cerebral kortekse ulaşır.

Bu yol boyunca tüm nokta­larda, ağrı sinyali bazı doğal maddeler vasıtasıyla artar. Acıya tepki gösteren, beynin korteks ve limbik sistemidir. Ağrı hissi, endişeye yol açtığı zaman, endişe ağrıyı kuvvetlendirir.

Omurilik içindeki sinirlerde ve talamus ve korteks’teki sinir­lerde ağrıyı bloke etmek üzere tasarlanmış tedaviler, ağrıyı kontrol için yapılan tedavilerdir. Ferahlığa kavuşturulmamış ağrı, endişe ve uyku bozukluğu gibi, sizi demoralize eden ve depresif hissettiren bir döngü yaratabilir.

Aşağıda, ağrı ferahlaması için bazı geleneksel ve deneysel seçenekler bulacaksınız:

Akupunktur: Bu, eski bir Çin tekniği olup, ince iğnelerin cildin özel yerlerine batırıldığı bir uygula­madır. Akupunktur, migren  ve sırt ağrısı dahil olmak üzere, çok çeşitli ağrı durumlarını tedavi için kullanılagelmektedir. Omurilikteki doğal maddeleri uyarmak suretiyle işlev gördüğü ve ağrının şiddetini azalttığı düşünül­mektedir. Konusunda uzman olan ve steril iğneler kullanan bir uygula­yıcı bulmanız önemlidir.

Anestezik (uyuşturucu) ilaçlar: Çok küçük miktarlarda ve yavaş bir şekilde verilen bu tür ilaçlar, ciddi kronik ağrıdan muzdarip kişilere yardımcı olabilir. Bu ilaçlar, merhem şeklinde uygulanabilen lidocaine ve mexiletine’yi içerir.

Analjezik ilaçlar: Ağrı kesiciler olarak da bilinir ve kronik ağrının rahatlatılmasında önemli bir rol oynarlar. Aspirin ve diğer nonsteroidal antienflamatuar ilaçlar yüksek derecede etkilidir. Codeine ve morfin gibi afyonlu bileşikler de ağrı ferahlatıcıdır. Ama bağımlılığa sebep olabilir. Bu ilaçlar, hem omurilik hem de beyinde, ağrı sinyallerini azaltmak suretiyle işlev görür.

Afyonlu ağrı ilaçlarının düzenli bir şekilde alınmak yerine, gerek­tikleri zamanlarda küçük miktar­larda damardan alınması daha etkilidir. Bu suretle kişi ayrıca daha az ilaç kullanmış olur.

Antidepresan ilaçlar: Bu ilaçlar da zaman zaman ağrı rahatla­tıcı olarak verilir. Etkili olabilirler çünkü nörotransmiter serotonin’in tedarikini arttırırlar; bu, vücudun doğal ağrı ferahlatma sisteminin harekete geçmesine yardımcı olur.
Antikonvülsan ilaçlar: Carbamazepine gibi ilaçlar, hasar görmüş sinirlerin sebep olduğu ağrıyı ferahlatmak üzere verilir.

Davranış değiştirme: Kronik ağrıdan muzdarip kişilerde oluşa­bilen alışkanlıklar, davranışlar ve tutumları değiştirmeyi hedefler.

Biyolojik geri besleme: Pek çok ağrı türünün başarıyla tedavisinde kullanılmaktadır.

Corticosteroid ilaçlar: Kemik kanserinden muzdarip kişilerde ağrının azaltılmasına yardımcı olur.

Sinir bloke ediciler: Bir sinirin omuriliğe girerken geçici ya da kalıcı olarak bloke edilmesi için bir maddenin enjekte edilmesidir.
Ağrı, vücuttaki belli bir bölgeden geliyor ve bir ya da az sayıda özel sinir tarafından taşınıyor ise, bu az sayıda siniri bloke etmek, ağrıyı bir süre için yok edebilir. Mamafih, bu tedaviyi alan kişilerin takriben yarısında, bir sene içinde, ağrı geri döner.

Plasebo etkisi: Bu etki, ağrı ferahlamasının oluştuğuna dair inançtan kaynaklanır ve bir nörosubstans (beyin maddesi) tepkisi olduğu düşünülmektedir. Plasebo alan kişilerin takriben yüzde 35′inin olumlu etkilendik­leri düşünülmektedir.

Psikoterapi:  Özellikle idraki davranış terapisi,  kişinin, ağrının sembolik anlamını anlaması ve ağrı ile başa çıkma hususunda, yeni anlayışları başarmasına yardımcı olur.

Relaks olma ve meditasyon terapileri: Bireylere kasların nasıl gevşetileceğini, endişe halinin nasıl ferahlatılacağını, ağrı, endişe ve gerilim dönemlerinin nasıl bertaraf edileceğini öğretir.

Ameliyat: Ameliyat, beyne giden ağrı sinyallerini taşıyan sinirlerin kesilmesi suretiyle ağrıyı ferahlatır. Ayrıca, duyu ve hareket kaybı ile de sonuçlanabilir. Bazı durumlarda, ağrı geri döner. Bazı yöntemlerde, dokuyu tahrip etmek için ısı veya soğuk tedavisi kullanılır.

Cerrahi yolla implante edilen elektrotlar Bu elektrotlar, doğal ağrı kesicilerin salıverilmesi için beyine yerleştirilirler. Bu deneysel metot ile iyi neticeler alındığı rapor edilmektedir.

Deri içinden elektriksel sinir uyarımı: Bu metot, ağrı bölgesi civarındaki deriye elektriksel titreşimler uygulanmasıdır. Elekt­riksel titreşim, omurilikte, ağrıyı azaltan doğal bir reaksiyonu tetikler. (Vücudunuzun herhangi bir yerindeki yaralanmış bir bölgeyi, ağrıyı ferahlatmak için ovuşturmuşsanız, omurilikteki aynı doğal ağrı ferahlatıcı reaksi­yonu uyarmışsınız demektir.)

Cevap, şartlara bağlı olarak değişiklik arz eder. Ama bazı kişiler tam ağrı ferahlaması elde ederler. Sırt kolonu uyarımı adı verilen benzer bir teknikte, deri altına, omuriliğe giden bir kablo ile, küçük bir elektriksel iletken yerleştirilir.

Diğer semptomlar (ki bir teşhisin yapılabilmesi için 6 ay boyunca ısrar etmeleri gerekir), hafıza zayıflığı, boğaz ağrısı, lenf bezlerinde şişme, baş ağrısı, ağrıyan kaslar ve eklemler, ve uyku bozukluğu şeklindedir. Ayrıca, iş icrasından sonra,  semptomlarda önemli boyutta bir kötüleşme olmalıdır. Diğer taraftan, yorgunluğa sebep olan çok sayıda diğer hastalığa dair bir delil olmamalıdır.

Kronik yorgunluk sendromunun sebebi bilinmemektedir. Beyinde, ılımlı ve kalıcı olmayan anormal­likler oluştuğu ve bağışıklık siste­minin düşük düzeyde çalıştı­ğına dair deliller vardır. Bu hasta­lıktan muzdarip kişilerin takriben yarısı, hastalığın semptomları ortaya çıktıktan sonra ayrıca psikiyatrik hastalıklara da yakalanmaktadır.

Her ne kadar bu hasta­lıktan muzdarip kişiler sağlıklı olan kişilere oranla çok sayıda testte anormal bulgular arz etse de, kronik yorgunluk sendromuna dair bir teşhis testi yoktur. Bu hastalık son yıllar içinde tanım­lanmış olduğu için, pek az sayıda tedavi şekli incelenmiş olup, faydalı olduğu ispatlanmış ilaç yoktur.

İdraki davranış terapisi, kişinin bu hastalıkla başa çıkma yeterliliğini geliştirebilir ve çeşitli ilaçlar, semptomlarda rahatlamaya yardımcı olabilir. Hafif ve düzenli egzersiz de faydalı olabilir.

Koma; beynin bilinci kontrol eden alanları hasar gördüğünde vuku bulur. Pek çok farklı hastalılar ya da ilaçlar ya da bir kafa yaralanması koma’ya sebep olabilir.

Semptomlar

Hafif bir komada, kişiler kımıl­damaz. Ama kendi kendilerine solunum yapabilirler. Kuvvetli uyarı ile, homurdanma veya göz kırpması gibi bazı küçük tepkiler oluşa­bilir. Derin komada olan bir kişi, hiçbir uyarana cevap vermez. Ama yardım olmadan solunum yapar. Eğer brainstem hâlâ işliyorsa derin komadaki kişide, göz hareketleri gibi, bazı otomatik refleksler oluşa­bilir.

Tedavi Seçenekleri

Tedavi, solunum gibi temel fonksi­yonların sürdürülmesi, ve komanın asıl sebebinin rahatlatılması ya da geri çevrilmesi şeklinde yapılır. Mesela, kafa yaralanması geçirmiş bir kişide, şişmeyi azaltmak için corticosteroid enjeksiyonu ya da diğer ilaçlar gerekli olabilir.

Brainstem işlediği sürece, bir kişi yıllarca koma halinde kalabilir. Eğer brainstem hasar görmüşse, kişi, solunum ve yutkunma fonksi­yonlarında yardıma ihtiyaç duyar.

Bir kişi 24 saattir komadaysa ve gözbebekleri, ışık tutulduğunda küçülmüyorsa, istikbal zayıftır. Bu durumdaki 10 kişiden biri yaşaya­caktır. Aylar ya da yıllarca derin komada kalmış kişilerin komadan çıkmaları, son derece nadirdir. Eğer çıkarlarsa, hemen hemen daima bunama ve bazı tür felç durumu yaşarlar.