Çocuklarda Kansızlık (Anemi) Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Günlük hayatta çok önemsenmeyen bazı belirtiler, çocuklarda kansızlık (anemi) sorununun habercisi olabilir. Özellikle bebeklik ve erken çocukluk döneminde sık görülen kansızlık, tedavi edilmediğinde çocuğun büyüme, gelişme ve bilişsel fonksiyonlarını olumsuz etkileyebilir. Tıbbi adıyla anemi, kırmızı kan hücrelerinin (alyuvarlar) sayısının veya hemoglobin düzeyinin yaşa uygun normal değerlerin altına düşmesiyle ortaya çıkar. Bu durum, kanın oksijen taşıma kapasitesini azaltarak dokulara yeterli oksijen ulaşmasını engeller. Türkiye’de özellikle 0–1 yaş grubundaki çocuklarda kansızlık sık görülmektedir. Erken dönemde fark edilip önlem alınmazsa ilerleyen yaşlarda daha ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.

Çocuklarda Kansızlığın Nedenleri Nelerdir?

Çocukluk çağında kansızlık genel olarak üç ana nedene bağlı gelişir:

Kan yapımının azalması
Kırmızı kan hücrelerinin yıkımının artması
Kan kaybı

Bu nedenler yaşa göre farklılık gösterebilir. Özellikle bebeklik döneminde görülen ve çoğunlukla geçici olan fizyolojik anemi, sık karşılaşılan bir durumdur. Ancak demir eksikliği anemisi, çocukluk çağında en yaygın kansızlık nedenidir.

Kansızlık Kimlerde Daha Sık Görülür?

Kansızlık her yaşta ve her cinsiyette görülebilse de;

Yetersiz ve dengesiz beslenen bebeklerde,
Ergenlik dönemindeki kız çocuklarında,
Hızlı büyüme dönemlerinde
daha sık rastlanır.

Özellikle ergenlikte artan demir ihtiyacı karşılanamazsa kansızlık riski yükselir.

Çocuklarda Kansızlık Belirtileri Nelerdir?

Kansızlık, çoğu zaman yavaş geliştiği için başlangıçta fark edilmeyebilir. En sık görülen belirtiler şunlardır:

İştahsızlık
Soluk cilt görünümü
Huzursuzluk ve çabuk yorulma
Kalp atışlarında hızlanma
Kabızlık
Kilo kaybı
Büyüme ve gelişme geriliği
Davranışsal ve bilişsel fonksiyonlarda gerileme

Bu belirtiler bir arada veya tek başına görülebilir.

Çocuklarda Kansızlık Nasıl Tedavi Edilir?

Tedavi, kansızlığın nedenine göre planlanmalıdır.

Kan yapımının azaldığı durumlarda farklı,
Kan yıkımının arttığı durumlarda farklı tedavi yaklaşımları uygulanır.

Demir eksikliği anemisi sık görüldüğü için, bebeklerde 3. aydan itibaren koruyucu amaçlı demir desteği önerilebilir. Ancak her çocuk için tedavi ve destek mutlaka hekim değerlendirmesiyle belirlenmelidir.

Her yaş grubunda en temel korunma ve tedavi yöntemi ise dengeli ve yeterli beslenmedir.

İlk 6 Ay Anne Sütü Çok Önemli

Beslenme, kansızlığın önlenmesinde kritik rol oynar:

İlk 6 ay yalnızca anne sütü önerilir.
Anne sütü yeterli değilse demir içeren mamalar tercih edilmelidir.
1. aydan sonra ek gıdalara geçilir.

İlerleyen yaşlarda beslenmede şu gıdalara yer verilmelidir:

Yeşil yapraklı sebzeler
Baklagiller
Kırmızı ve beyaz et
Karaciğer gibi demirden zengin besinler

Demir emilimini artırmak için C vitamini içeren gıdalar (portakal, limon, domates gibi) öğünlere eklenmelidir.

İnek Sütü Kansızlık Yapar mı?

“Süt içmek kansızlığa neden olur” düşüncesi tamamen doğru değildir. Ancak inek sütü demir emilimini azaltabilir.

İlk 12 ayda inek sütü önerilmez.
1 yaşından sonra süt, ana öğün yerine geçmemeli; tercihen sindirimden sonra tüketilmelidir.
Gece yatmadan önce bir bardak süt içilmesinde sakınca yoktur.
Günlük süt tüketimi 500 ml’yi geçmemelidir.

Son güncellenme tarihi: 20 Ocak 2026

Yayınlanma tarihi: 29 Temmuz 2022