Parotis denilen kulakaltı tükürük bezlerinin virütik hastalığına kabakulak veya parotitis epidemika adı verilir. Hastalık bazen salgın halinde görüldüğünden bu isim verilmiştir. Bildirilmesi mecburi hastalıklardandır. Etkeni olan mikrovirüsün kuluçka devresi 2-3 haftadır. Okul çağındaki çocuklarda çok görülmekle beraber kabakulak hastalığına yetişkinlerde de rastlanır. Orşit, poliartrit gibi komplikasyonlar yapmasından ötürü önemli bir hastalık sayılır. Hastalık önce kulakaltı tükürük bezinin ağrılı bir şişliği, halsizlik ve ateş ile başlar. Şişkinlikten iki gün önce ve bir hafta sonra boğazdan alınan tükürükte virüs tespit edilebilir ve bu dönemde hastalık bulaşıcıdır, hastayı ayrı tutmalıdır. Virüsün erkeklerde testisleri veya kadında överleri tutup orşit veya ovarit yapması en sık görülen (% 20) ve çekinilen komplikas-yonlarıdır. Ovarit veya orşit geçirenlerin bir kısmı kısır kalabilmektedir. Büyüklerin istirahat etmesi faydalıdır. Ayrıca virüsün beyne yerleşerek menenjit veya ansefalit, pankreasta pankreatit, kalpte miyokardit. böbrekte nefrit yaptığı da görülmüştür. Testis iltihabı belirince kortikosteroidler yapılmalı ve torbalar suspansuvar ile askıya alınmalı, soğuk kompres uygulanmalıdır. Kabakulak ömür boyu bağışıklık kazandırır. Korunmak için yani pasif bağışıklık kazanmak için kabakulak geçirmişlerden elde edilen hiperimmun gamma globulin şeklindeki aşıyı yapmak gereklidir. Ayrıca kızamık ve kızamıkçıkla beraber karma aşı (MMR vaccine) yapılabilir. Kabakulak hastalığının özel bir tedavisi yoktur. Antibiyotik ancak sekonder enfeksiyonlardan korunmak içindir. Ağrı için Aspirin, Novalgin gibi ilaçlar alınabilir.

