Kalp Krizi Belirtileri Nelerdir? Kalp Krizi Neden Olur?

Kalp krizi (miyokard enfarktüsü), kalp kasına oksijen taşıyan koroner damarların aniden tıkanması sonucu meydana gelen hayati bir durumdur. Kalp kası yeterli oksijen alamadığında dokular hasar görür ve tedavi edilmezse kalıcı doku ölümü gelişebilir. Kalp krizleri, tüm dünyada en sık görülen ölüm nedenleri arasında yer alır. Ancak erken fark edilip hızlı müdahale edildiğinde yaşam kurtarılabilir.

Kalp Krizi Nedir?

Kalp krizi, koroner damarların tıkanması sonucu kalp kasının (miyokardın) oksijensiz kalmasıyla ortaya çıkan ciddi bir dolaşım bozukluğudur. Bu tıkanıklığın nedeni genellikle ateroskleroz adı verilen damar sertliğidir. Damar duvarında zamanla biriken yağ, kolesterol ve kalsiyum plakları, kan akışını engeller. Bu plaklardan biri çatladığında, bölgede pıhtı oluşur, damar tamamen tıkanabilir. Tıkanan damar, kalp kasına kan götüremez hale geldiğinde kriz gelişir. Müdahale edilmezse kalp dokusu ölür ve kalıcı kalp yetmezliği ortaya çıkabilir.

Kalp Krizi Belirtileri Nelerdir?

Kalp krizi genellikle göğüs ortasında başlayan, sıkıştırıcı veya ezici tarzda ağrıyla kendini gösterir. Ağrı bazen boyun, omuz, sırt veya sol kola yayılabilir. Kişide soğuk terleme, nefes darlığı, mide bulantısı, baş dönmesi ve ani halsizlik görülebilir. Ağrı 20 dakikadan uzun sürerse acil müdahale gereklidir.

Kalp krizi belirtileri ŞÖYLEDİR:

• Göğüs ortasında baskı, yanma veya sıkışma hissi
• Ağrının kola, çeneye, sırta veya mideye yayılması
• Soğuk terleme ve ani halsizlik
• Nefes darlığı veya göğüste ağırlık hissi
• Mide bulantısı, kusma veya baş dönmesi
• Kaygı, ölüm korkusu veya huzursuzluk hissi

Kadınlarda Kalp Krizi Belirtileri

Kadınlarda kalp krizi, erkeklerden farklı belirtiler gösterebilir. Bu durum sıklıkla tanının gecikmesine yol açar. Kadınlar çoğunlukla göğüs ağrısı yerine sırt, boyun, çene veya mide bölgesinde rahatsızlık hisseder. Aşırı yorgunluk, nefes darlığı, mide bulantısı ve soğuk terleme kadınlarda daha yaygındır.

Kadınlarda kalp krizi belirtileri şu şekildedir:

• Yaygın halsizlik ve açıklanamayan yorgunluk
• Üst sırt, boyun veya çene ağrısı
• Mide bulantısı, kusma, hazımsızlık hissi
• Göğüs ortasında baskı yerine yanma hissi
• Nefes darlığı ve soğuk terleme

Kalp Krizi Çeşitleri Nelerdir?

Her durumda kan akışı kesildiği için kalp kası zarar görür. Kriz türü ne olursa olsun hızlı tanı ve tedavi büyük önem taşır. Kalp krizleri, damardaki tıkanıklığın türüne göre iki ana grupta incelenir:

• STEMI (ST Elevasyonlu Miyokard Enfarktüsü): Koroner damarın tamamen tıkanmasıyla oluşur. Acil anjiyo gerektirir.
• NSTEMI (ST Elevasyonsuz Miyokard Enfarktüsü): Damar kısmen tıkanmıştır. Daha hafif seyredebilir ancak yine de ciddi tedavi gerektirir.

Kalp Krizi Nedenleri Nelerdir?

Kalp krizinin temel nedeni, aterosklerotik plak oluşumudur. Damar iç yüzeyinde biriken yağ ve kolesterol tabakaları zamanla sertleşir. Plak yırtıldığında vücut bu bölgeyi “onarım” amacıyla pıhtılaştırır, fakat bu pıhtı damar tıkanıklığına neden olur.
Diğer nedenler:

• Uzun süreli yüksek kolesterol
• Hipertansiyon (yüksek tansiyon)
• Şeker hastalığı (diyabet)
• Obezite ve hareketsiz yaşam
• Aşırı stres ve dengesiz beslenme

Kalp Krizi Risk Faktörleri Nelerdir?

Bazı kişiler kalp krizi geçirme açısından daha yüksek risk altındadır.

Risk faktörleri şu şekildedir:

• 45 yaş üstü erkekler, 55 yaş üstü kadınlar
• Ailede erken yaşta kalp hastalığı öyküsü
• Yüksek tansiyon veya kolesterol
• Diyabet ve insülin direnci
• Fazla kilo ve stresli yaşam tarzı
• Hareketsizlik ve düzensiz uyku alışkanlıkları

Kalp Krizi Anında Ne Yapılmalı?

Kalp krizi geçirdiğini düşünen kişi hemen 112’yi aramalıdır. Kişi oturur pozisyonda kalmalı, derin nefes almalı ve sakin olmaya çalışmalıdır. Kan sulandırıcı ilaçlar, pıhtı oluşumunu kısmen azaltabilir. ancak yalnızca doktor tavsiyesiyle yapılmalıdır. Bilinç kaybı varsa, çevresindekiler temel yaşam desteği (kalp masajı) uygulamalıdır. Ambulans beklerken kişi kesinlikle araç kullanmamalıdır.

Kalp Krizi Nasıl Teşhis Edilir?

Kalp krizi tanısı elektrokardiyografi (EKG), kan testleri (troponin, CK-MB) ve anjiyografi ile konur. EKG, kalp kasının elektriksel aktivitesini ölçerek tıkanıklığın yerini ve şiddetini gösterir. Troponin testi, kalp kası hasarını kan düzeyinde belirler. Gerektiğinde acil anjiyografi ile tıkalı damar açılır.

Kalp Krizi Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Tedavi, tıkalı damarın açılması ve kalp kasına kan akışının yeniden sağlanması üzerine kuruludur. En etkili yöntem anjiyoplasti (balon ve stent uygulaması) veya bypass ameliyatıdır. İlaç tedavisiyle pıhtı eritilebilir, ağrı ve oksijen yetersizliği azaltılabilir. Uzun vadede kan sulandırıcı, kolesterol düşürücü ve tansiyon dengeleyici ilaçlar kullanılır.

Kalp Krizini Önlemek İçin Neler Yapılabilir?

Kalp krizi riski, doğru yaşam alışkanlıklarıyla büyük oranda azaltılabilir. Düzenli egzersiz yapmak, sebze ve tam tahıllı beslenmek en temel adımlardır. Kan basıncı, kolesterol ve kan şekeri düzenli aralıklarla kontrol edilmelidir. Stres yönetimi, yeterli uyku ve düzenli doktor kontrolleri de kalp sağlığını korur.

İkinci Bir Kalp Krizini Önlemek İçin Neler Yapılmalıdır?

İlk kriz sonrası ikinci bir atak riski oldukça yüksektir. Bu nedenle ilaç tedavisine kesintisiz devam edilmeli, doktor kontrolleri aksatılmamalıdır. Kolesterol ve tansiyon kontrolü sağlanmalıdır. Diyetisyen eşliğinde kalp dostu bir beslenme planı oluşturmak da yeniden kriz riskini azaltır.

Yalancı Kalp Krizi Nedir?

Yalancı kalp krizi, kalp kriziyle benzer belirtiler gösteren ancak kalp kası hasarı bulunmayan bir durumdur. Genellikle panik atak, kas spazmı, reflü veya anksiyete gibi nedenlerden kaynaklanır. Göğüs ağrısı ve nefes darlığı hissi olur ancak EKG ve kan testlerinde kalp hasarı saptanmaz.

Yalancı Kalp Krizi Belirtileri

Yalancı kalp krizi, kalp krizine benzer belirtiler göstermesine rağmen kalpte yapısal bir hasar veya damar tıkanıklığı bulunmayan bir durumdur. Genellikle yoğun stres, panik atak, anksiyete ya da kas spazmları sonucu ortaya çıkar. Kişi göğüs bölgesinde ağrı, nefes darlığı veya çarpıntı hissettiğinde gerçek bir kriz geçirdiğini düşünebilir. 

Yalancı kalp krizi belirtileri şöyledir:

• Göğüs sıkışması veya yanma hissi
• Hızlı kalp atışı, çarpıntı
• Nefes darlığı veya boğulma hissi
• Terleme, baş dönmesi veya uyuşma hissi
• Panik, korku ve kontrol kaybı duygusu

Kalp Krizi Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Kalp krizi nasıl anlaşılır?

Kalp krizi genellikle göğüs ortasında baskı veya sıkışma hissiyle başlar. Ağrı sol kola, sırta, boyuna ya da mideye yayılabilir. Soğuk terleme, nefes darlığı ve halsizlik gibi belirtiler eşlik ediyorsa acil müdahale gereklidir.

Kalp krizi geçiren biriyle karşılaşırsam ne yapmalıyım?

Kişiyi oturur pozisyona alın, sakin kalmasını sağlayın ve hemen 112’yi arayın. Bilinci kapalıysa kalp masajına başlayın. Su, yemek veya ilaç vermeyin.

Kalp krizi geçiren kişi ayakta kalabilir mi?

Hayır. Ayakta kalmak kalbin oksijen ihtiyacını artırır. Kişi yarı oturur pozisyonda tutulmalı ve hareket ettirilmemelidir.

Kalp krizi geçiren kişi aspirin almalı mı?

Eğer kişi alerjik değilse ve bilinci açık durumdaysa 1 adet 300 mg aspirin çiğnemesi pıhtı oluşumunu azaltabilir. Ancak bu, tıbbi müdahalenin yerine geçmez.

Kalp krizi geçiren kişi uykuda fark edilmeyebilir mi?

Evet. Bazı krizler gece uykuda veya dinlenme sırasında sessiz şekilde gelişebilir. Özellikle diyabet hastalarında ağrı hissi az olabilir.

Kalp krizi ile panik atak nasıl ayırt edilir?

Panik atakta göğüs ağrısı genellikle kısa sürer ve dinlenince geçer. Kalp krizinde ise ağrı 20 dakikadan uzun sürer, sol kola veya çeneye yayılır ve genellikle soğuk terleme eşlik eder.

Kalp krizi geçirdikten sonra tekrar etme riski var mı?

Evet. İlk kriz sonrası ikinci kriz riski %20’ye kadar çıkabilir. Bu nedenle ilaç tedavisine düzenli devam etmek ve yaşam tarzını değiştirmek hayati önem taşır.

Kalp krizi geçiren biri spor yapabilir mi?

Doktorun izniyle ve kontrollü şekilde yapılabilir. Hafif yürüyüş, nefes egzersizleri ve fiziksel rehabilitasyon önerilir; ancak yoğun eforlardan kaçınılmalıdır.