Karbonhidratlar
Ana besin maddelerinden biri olan karbonhidratlar, temel elementleri, karbon, oksijen olan organik bileşiklerdir. Kolayca hazmedilebilen bu maddeler, besinsel enerji ve kalori kaynağıdır. Şeker, nişasta ve selüloz gibi besinler içersinde bulunur. Şeker, marmelat, jöle, şurup, bal, melas, kakao, çikolata, buğday, diğer tahıl ürünleri ve nişastalı, unlu gıdalar, en fazla karbonhidrat içeren maddelerdir. Fındık, büyük oranda protein ve yağ ihtiva ettiği gibi karbonhidrat acısından da oldukça zengin bir besindir. Tüm sütlü ürünlerin, meyve ve sebzelerin, değişen miktarlarda içerdikleri karbonhidrat, ayrıca patates, yabani havuç ve mercimek gibi gıdalarda da önemli oranda bulunur.
Karbonhidratlar da en az yağlar kadar dikkat edilmesi gereken maddelerdendir. Sağlıklı karbonhidratlar çocuğumuzun gelişimine olumlu katkıda bulunmaktadır. Sağlıksız karbonhidratlar abur cubur yiyeceklerde bulunmaktadır. Sağlıksız karbonhidratlar genellikle ‘besin düşmanları’ olarak adlandırılmaktadır çünkü bu tür karbonhidratlar sağlıklı besinlerin yararlarını ortadan kaldırır.
Karbonhidratlar enerji içermektedir, bu nedenle vücudun yakıt ikmali görevini yürütürler. Bilmemiz gereken iki temel karbonhidrat vardır: rafine proteinler ve karmaşık (rafine olmayan, ham) proteinler. Sanırım hepimiz sağlıklı ve sağlıksız karbonhidratların neler olduğu konusunda bir tahmin yürütebiliriz.
Sağlıklı karbonhidratlar
■ Meyve ve sebzeler (meyve ve sebze suları)
■ Rafine olmayan kepek unu
■ Kepekli makarna
■ Esmer pirinç
■ Kepekli ekmek
■ Hububat içeren gıda maddeleri
■ Yulaf ezmesi
■ Arpa
Yukarıdaki bilgilerden çıkarılabilecek en temel sonuç şudur: rafine olmayan (ham) karbonhidratları seçmeliyiz. Bu tür karbonhidratlar kalori ihtiyacınızı istikrarlı bir şekilde karşılar. Bu noktada “istikrarlı” kelimesini kullanmamızın en temel nedeni, rafine olmayan karbonhidratların yavaş yavaş sindirilmesinden kaynaklanmaktadır. Rafine olmayan karbonhidratları içeren gıdalar vitamin, mineral ve protein de içermektedir, bu nedenle bu tür gıdalar dengeli bir beslenmenin temel unsurları haline gelir. Pirinç, un, vb. gıdalar konusunda beyaz yerine esmer renkli olanları seçin.
Sağlıksız karbonhidratlar
Rafine karbonhidratlar da enerji sağlar, ancak sağlanan bu enerji çok kısa sürede tüketilir. Yani önce ani bir enerji patlaması yaşanır, sonra da kazanılan enerjinin düzeyi anında düşer. Rafine karbonhidratların etkisi bir doğum günü partisinde kek, kurabiye ve şekerlemeler yiyen bir çocuğun vücudunun bir anda enerji ile dolması ve hemen sonrasında enerji düzeyinde -kan şekeri seviyesinde yaşanan düşüş nedeniyle- görülen azalmaya bir örnektir. Enerji seviyesindeki bu iniş ve çıkışlar duygusal değişikliklere, sinirlilik haline, huysuzluk ve yorgunluk gibi durumlara ve gereksiz ağlamalar gibi sorunlara neden olur.
Çocuklar okuldan eve gelince genellikle çok yorgun olurlar ve psikolojileri ağlamaya her an hazırdır. Bu durumun nedeni çocukların eve döndüklerinde aç olmaları ve kan şekerini yükseltecek yiyeceklere ihtiyaç duymalarıdır. Öğlen yemekleri rafine karbonhidratlardan (beyaz ekmek, kurabiye, makarna, reçel, konserve, hazır makarna ve asitli içecekler) oluşan çocuklar okuldan eve geldiklerinde, öğlen yemekleri rafine olmayan karbonhidratlardan (kepekli ekmek, taze makarna, sebze ve taze meyve suları) oluşan çocuklara göre daha aç ve daha huzsursuz hissederler. Bu durumda çocuklara enerji seviyesini yükseltmek için şeker ya da çikolata verilmemelidir. Çikolata ve şekerin -kan şekeri seviyesini yükseltici özelliklerinden dolayı- çocuklara enerji kazandıracağı doğrudur, ancak bu enerjinin çok uzun sürmeyeceğini bilmemiz gerekir.
Rafine karbonhidratların kan şekerinde ani yükseliş ve düşüşlere neden olmasının yanı sıra, çok büyük bir besin değerinin bulunmaması da başka bir dezavantajdır. Rafine karbonhidratların besin değerinin düşük olmasının nedeni mevcut besin değerinin kimyasal işlemler sırasında yok olmasıdır. Örneğin, un rafine edildiğinde, içerdiği krom yok olur. Peki neden bunlardan bahsediyoruz? Çünkü krom vücudumuzdaki glükozu yani kan şekeri seviyesini düzenleyen bir mineraldir. Unun rafine edilmesi sırasında, içerdiği kalsiyum, B vitamini, demir, çinko ve potasyum da yok olur.
Hangi gıdalar rafine karbonhidrat içerir?
■ Beyaz şeker (ve beyaz şeker içeren her türlü gıda maddesi; örneğin, şeker, asitli içecekler, hazır meyve suları, reçeller, kurabiyeler, çikolata, kahvaltıda yenilen yulaf gibi müsli içeriğinden hazırlanmış bisküviler, paylar ve fırında pişirilmiş birçok hamur işi yiyecek rafine karbonhidrat içerir; buna rağmen bu yiyeceklerin çoğu birçok çocuk için vazgeçilmezdir.)
■ Beyaz un (ve beyaz un içeren her türlü gıda maddesi; örneğin, ekmek, pasta, kahvaltıda yenen müsli, krakerler, kurabiyeler, kekler ve paylar)
Granola çocukları
Ne yazık ki renkli, lezzetli çocuk içecekleri yanında suyun yeri çok gerilerden gelir. Buna rağmen uygulayabileceğimiz bazı yollar vardır.
Karmaşık yapılı, yani “rafine edilmemiş karbonhidratlar” adı verilen karbonhidratlarla beslenen çocukların da birtakım sorunlarla karşı karşıya kaldığına dair bazı bilgiler herhalde birçok anne ve babanın kulağına gelmiştir. Bu bilgilere göre, çok fazla lif içeren gıdalarda bulunan rafine edilmemiş karbonhidratlar ishale neden olmakla birlikte, vücuda giren besinlerin emilimini önlemektedir. Bu nedenle bazı doktorlar beş yaşın altındaki çocukların rafine olmayan karbonhidratlar içeren besinler yerine beyaz ekmek, beyaz makarna ve beyaz pirinç ile beslenmesi gerektiğini belirtmektedir.
Sözlerimize bu tür bilgi ve haberlerin çok saçma olduğunu söyleyerek başlayalım. Bazen çocuklara hiç uygun olmayan yiyecekler yedirilmektedir. Çok yüksek oranlarda lif içeren müsli çeşitleri ile, gereğinden fazla meyve ve sebze (örneğin, bazı araştırmalara göre, 3 yaşından küçük çocuklara 1 2-1 5 porsiyon meyve yedirilmesi yanlıştır) ile ve kabızlık sorunu çeken insanlar tarafından tüketilen aşırı miktarda lifli gıdalarla sağlıklı bir beslenme sistemi kurulamaz. Çocuklara granola türü yiyecekler yemeleri tavsiye edilmektedir. Ancak sağlığa yararlı olan bir besin maddesini gereğinden fazla yemek ve yedirmek bize hiçbir fayda sağlamaz. Asıl önemli olan her gıda maddesinin dengeli bir şekilde tüketilmesini sağlamaktır.
* Granola, yulaf ve mısır ezmelerinin bir arada pişirilmesiyle hazırlanan’bisküvilerin öğütülüp un ufak edilmesiyle orlaya çıkan bir yiyecek çeşididir.
SONUÇ OLARAK
■ Çocuklarımıza günde 4-9 kez sağlıklı karbonhidratlar içeren gıdalar verebiliriz.
■ Bir çocuğun günlük beslenme tarzının yaklaşık %60′ı sağlıklı karbonhidratlardan oluşmalıdır.
■ Rafine edilmemiş karbonhidratları içeren besinleri tercih etmeye çalışalım. Rafine karbonhidratların çocuklara çok fazla yarar sağlayacağını söyleyemeyiz.
Siz de soru ve sorunlarınızı yazın,
Bu sayfayı CTRL ve D tuşlarına basarak SIK KULLANILANLAR a ekleyin ya da SiTEMiZi SIK KULLANILANLARA EKLEyin
|
Bu kategoriye son eklenenler
|
Bu kategorinin diger yazilari
|
teşekkür ederim allah razı olsun ödevlerime yardımcı olduğunuz için…
Çok Saolun bu ödev benim için çok önemliydi Emeğ
nize sağlık !! XD
+ Aldım !!
Allah razı olsun kısa bir yazı da olsa ödevime çok yardımcı oldu tşşşşkkkrrllrr…!!!???:d:D
teşekkürler
çok yardıcı oldunuz tşşşşşşşşşşkkkkrrrrllrr…….
tşkürler ödevime çok yardımcı oldunuz
çok teşekkürler aradığım bilginin dahada fazlasını buldum ellerinize sağlık
valla bızım okulda odevını yapmayan okulda kalıo aksam ewe gidemıove 300 tane tabak yıkıo sun bunlar ıcın cok saolun bu sıte olmasaydı cok kotu olmustum benxD
size nekadar nasıl teşekkür edebileceğimi anlatamam ben bilgilendirdiğiniz için teşekkür ederim
çok saolun adovimi yardım ettiniz
güzel bir site valla ben çok beğendim hepde yorum yazıyorum teşekkürler ben size minnettarım saolun var olun……………!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
harika odevimi cok taktir ettim ilk defa bu kadar guzel odev yaptım
ya cok tskurler odvlerimi burdan yaptım
gelçekten işime cok yarıyor ödevlerilemi kolayca yapıyorum
Ellerinize sağlık
İyiki yazmışsınız yoksa ödwevim kalırdı
ödevime çok yardımcı oldu yarısını burdan yapyım yazna çokkkkk teşekür ederim
ya bune yarım sayfa etmezz…
(öretmen yarım sayfa istedi pff hic güzel degil
pff buranın sahibi kim ya biraz cogaltınn…..
tmm yarım sayfa cıkmaz ama tşkrler!…
tşkrler ama cok az gıcıklarr
spr bişey bu yaw ama azz..
cok kötü okulda eve gelemedim yuhh!!
saolun valla babam geberticekti Ellerinize sağlık çok sağolun allah razı olsun ALLAHTAN DÖWMEDİ
çok teşekkürler kitabımı okulda unutmuştum iyiki yazmışsınız.eğer bu site plmasaydı bende olmazdım.
arkadaş saol ödevime çok yardımcı oldun
)))))))))))
çok teşekkür ederim bu yazyı buraya koydugunuz için ödevime çok yardımcı oldu yinede teşekkürler
tşşk
teşekkürler çok güzel bir site bu site sayesinde öğretmenden aferim aldım:))
teşekkürler ödevlerime yardımcı olduğunuz içinn..
evet cok güsel ve yararlandımm
bence iğrenç
allah razı olsun
merhaba ben öğretmen olarak bu siteden öğrencilerime slayt makinamızdan faydalandırdım tşkrlerr
nerde bulaam
ben burda karbonhidratları araştırdım çok memnun kaldım
kitabını okulda unutan öğrenci tembeldir buradan kopya çekmesin
nelerde bulunur yazdım bu çıktı of be!
çok teşekkür ederim gerçekten çok işime yaradı bu arada bu sitenin bilgilerine kısa diyenler o kdr şey bilmiyolardır allah bilir
tşkkür ederim çok sağolun!!!!
çok yardımcı oldunuz saolun
çoooooook teşekür edrm
tşkr ederim bunu kim koydysa ¿:):):):)
yaaaaaaaa bıktık bu derslerden facebook bitti ders book başladı
walla sagolun billa sagolun siz olmaasaydınız neler başıma gelirdi bi bilseniz ((öğretmen çok sinirli))
çok teşekkür ederim elinize ayağınıza sağlık.ödevim iin bu bilgi çok büyük bi mucize.çok sağolunn…!!!
biraz uzun olsa işime yarardı
yaraların kapanması içinn en önemli besinler nelerdir?
çok ama çok teşekürler eğr bunuda bulmasaydım çıldırırdımmm çok saolun allah ne muradınz varsa versin
sogol ödevler.mi burdan yaptım biraz uzun olsada işime yaradi çok yardımcı oldunuz sağolun allah razı olsun
güzel
ya teşşekkür sunumu öretmen çok beğendiiiiiiii
çok güzel
çok teşşekür ederim
gerçekten çok ama çok tşk ederim fen ödevim vardı.5. sınıf soru vardı soruyu cevaplamamda çok yardımcı oldu tekrar tekrar tşk
yasemin
çok teşekkürler… çok yardımcı oldunuz teşekkür ederim…
ALLAH RAZI OLSUN BUNU YAPNDAN ÖDEVE ÇOK LAZIM OLDU
blockquote cite=”"> allah sizden razı olsun ödevlerime yardımcı olduğununz için teşekkür ederim
teşekkürler sağolun çok yardımcı oldunuz
çooooook teşekkürler xD
offf sağolun projeme çok yardımcı oldu
bu ne yaa kısacık birşey xD
saolun yha kısa ama olsun benim içinde kısa lazım ztn..xD
sağolun çok faydalı bi site teşekkür ederim
saolun yazınız kısa ama güzel çok yardımcı oldunuz
yaww yağmı daha çok enerji üretir karbonhidratlarmı???????
hic güzel olmamış
betül ün cevabıtabikide yağ karbonhidradta alır ama en çok yağ alır yağ daha enerjiklik sağlar
çok tşkkürler öğretmenim çok beğendi ve bende size tşkür ediyorum arkadaşlar!!
vallah odevimden tam not aldınya süper sayfa çok güzel çok teşşekkür ediyorum öğretmenin çok beğendi ve bende size teşekkür ediyorum arkadaşlar yazarada çok teşşekur ediyorum
çok sağolun walla süper bir site herkese tavsiye edecem
karbonhidratlar bize enerji verir.