Liken planus, cilt ve ağız içi başta olmak üzere vücudun farklı bölgelerini etkileyebilen, kronik seyirli bir cilt hastalığıdır. Genellikle morumsu renkli, parlak ve kaşıntılı döküntülerle ortaya çıkar. Ağız içinde görüldüğünde yanma, hassasiyet ve yemek yerken ağrıya neden olabilir. Hastalık bulaşıcı değildir ve belirtiler kişiye göre değişiklik gösterebilir; bazı kişilerde hafif seyrederken bazılarında uzun süreli olabilir.
Liken planus, bağışıklık sisteminin vücudun sağlıklı hücrelerine aşırı tepki vermesi sonucu ortaya çıkan bir cilt ve mukozal yüzey hastalığıdır. Ciltte genellikle bilek, ayak bileği, sırt, genital alan ve ağız içinde görülen morumsu lekeler ve kabarıklıklarla karakterizedir. Ağız içindeki beyaz ağsı çizgiler “Wickham çizgileri” olarak bilinir ve teşhiste önemli ipuçları sunar. Tırnak tutulumu olduğunda tırnaklarda incelme, çizgilenme ve kırılma görülebilir. Bazı hastalarda saçlı deride meydana gelen liken planopilaris, saç kaybına neden olabilir. Hastalık bazen sessiz şekilde ilerleyebilir ve bir bölgede iyileşirken başka bir bölgede ortaya çıkabilir. Uzun süreli cilt irritasyonu ve kaşıma belirtileri artırabilir. Kronik seyrettiği için düzenli izlem gerektirir.
Liken planusun kesin nedeni tam olarak bilinmese de bağışıklık sisteminin aşırı reaksiyon vermesiyle ilişkili olduğu düşünülmektedir. Araştırmalar genetik yatkınlığın rol oynayabileceğini, bazı enfeksiyonların bağışıklığı tetikleyerek hastalığı başlatabileceğini göstermektedir. Özellikle Hepatit C enfeksiyonunun liken planusla bağlantısı incelenen önemli konulardan biridir. Stres, kaygı, travma sonrası bağışıklık zayıflaması ve hormonal değişiklikler de hastalığın ortaya çıkmasını kolaylaştırabilir. Bazı ilaçlar, ağrı kesiciler veya hipertansiyon ilaçları “ilaç kaynaklı liken planus” denilen tabloya neden olabilir. Ağız içindeki lezyonlarda metal dolgular veya kimyasal tahriş faktörleri de tetikleyici olabilir. Çevresel faktörlerin kişiye bağlı duyarlılıkla birleşmesi hastalığın ortaya çıkışını hızlandırabilir.
Liken planus belirtileri vücudun etkilenen bölgesine göre değişir. Ciltteki döküntüler genellikle mor, kaşıntılı ve parlak görünümdedir. Ağız içinde yanma, yemek yerken acı ve beyaz çizgili görüntü görülebilir. Tırnak ve saçlı deri tutulumu daha ileri evrelerde fark edilir.
Liken planus belirtileri şu şekildedir:
Liken planus teşhisi dermatoloji uzmanı tarafından yapılan klinik muayene ile başlar. Cilt lezyonlarının görünümü ve yerleşim yeri tanıda önemli ipuçları verir. Ağız içi ve genital bölge gibi mukozal yüzeylerde izlenen beyaz çizgiler tanıyı güçlendirebilir. Gerekirse biyopsi ile doku örneği alınır ve mikroskobik incelemeyle kesin teşhis konulur. Hepatit C gibi eşlik eden hastalık şüphesi varsa kan testleri yapılır. Tırnak tutulumu ve saç dökülmesi gibi bulgulara yönelik detaylı muayene gerekir. Tedavi planının doğru yapılabilmesi için hastalığın yayılımı, şiddeti ve hastanın yaşam standartları üzerindeki etkisi uzman tarafından değerlendirilmelidir.
Liken planus tedavisi belirtilerin şiddetine, tutulduğu bölgeye ve hastanın yaşam kalitesine etkisine göre planlanır. Cilt üzerindeki kaşıntıyı azaltmak için topikal kortikosteroid kremler sık kullanılan tedavi yöntemidir. Ağız içi lezyonlarında özel gargara veya lokal tedaviler uygulanabilir. Yaygın veya dirençli vakalarda sistemik kortikosteroidler, immün modülatör ilaçlar veya ışık tedavisi (fototerapi) kullanılabilir. Kaşıma davranışından kaçınmak, tahriş edici maddelere maruz kalmamak tedavinin etkisini artırır. Düzenli doktor takibi gerekir çünkü hastalık zaman zaman alevlenip yatışabilir. Tedavi sürecinde sabırlı olmak önemlidir.
Liken planus gelişiminde bağışıklık sistemi ana rolü oynar ancak tek sebep değildir. Genetik yatkınlık hastalığa duyarlılığı artırabilir. Hepatit C enfeksiyonu olanlarda liken planus görülme riski daha fazladır. Bazı ilaçların uzun süreli kullanımı bağışıklık tepkisini değiştirerek hastalığı tetikleyebilir. Metal dolgular, diş malzemeleri ve kimyasal iritanlar ağız içi lezyonlarını artırabilir. Stres ve yoğun kaygı bağışıklık sistemini etkileyerek alevlenmeyi tetikleyebilir. Hormonal değişiklikler ve cilt bariyerinin zarar gördüğü durumlar da risk faktörleri arasında yer alır. Çevresel faktörler, genetik eğilim ve bağışıklık yanıtının birleşmesiyle hastalık ortaya çıkabilir.
Evde uygulanan destekleyici yöntemler liken planus semptomlarının hafiflemesine yardımcı olabilir ancak tıbbi tedavinin yerine geçmez. Kaşıntının azaltılması, cildin nem dengesinin korunması ve ağız içi hijyeninin sağlanması önemlidir. Tahriş edici ürünlerden uzak durmak belirtilerin şiddetini azaltabilir.
Evde uygulanabilecek destekleyici yöntemler şöyledir:
Beslenme alışkanlıkları liken planus belirtilerinin şiddetini etkileyebilir, özellikle ağız içi lezyonlarında bazı gıdalar yanma ve acıyı artırabilir. Asitli, baharatlı ve çok sıcak içecekler mukozayı tahriş ederek semptomları kötüleştirebilir. Hassasiyete göre düzenleme önemlidir.
Kaçınılması önerilen yiyecekler şu şekildedir:
Hayır. Liken planus enfeksiyon kaynaklı olmadığı için kişiden kişiye bulaşmaz. Temas, ortak eşya kullanımı veya yakın yaşama ile geçiş göstermez.
Bazı hastalarda zamanla iyileşebilir ancak kronik ve tekrarlayan bir yapıya sahip olabilir. Tedavi belirtileri kontrol altına almayı amaçlar.
Evet. Stres bağışıklık sistemini etkileyerek hastalığın alevlenmesine neden olabilir. Ruhsal denge tedavi sürecinde önemli yer tutar.
Bazı tansiyon ilaçları, ağrı kesiciler ve antimalaryal ilaçlar tetikleyici olabilir. İlacın doktor kontrolünde düzenlenmesi gerekir.
Nadir durumlarda uzun süreli ve şiddetli ağız içi lezyonlarında risk artabilir. Bu nedenle ağız içi tutulumlarında düzenli kontrol önerilir.
Son güncellenme tarihi: 07 Ocak 2026
Yayınlanma tarihi: 09 Ağustos 2023
Deri Hastalıkları
Doç. Dr. Özge Aşkın
Deri Hastalıkları
Uzm. Dr. Hicran Ercan Diker
Deri Hastalıkları
Uzm. Dr. Mehmet Coşkun Acay
Deri Hastalıkları
Uzm. Dr. Merve Genç
Deri Hastalıkları
Doç. Dr. Özge Aşkın
Deri Hastalıkları
Uzm. Dr. Hicran Ercan Diker
Deri Hastalıkları
Uzm. Dr. Mehmet Coşkun Acay
Deri Hastalıkları
Uzm. Dr. Merve Genç
20 Ağustos 2023 Pazar
Ergenlikte lazer epilasyon yapılmalı mı?
20 Ağustos 2023 Pazar
Vücuttaki kahverengi lekeler nasıl geçirilir?
20 Ağustos 2023 Pazar
Ayak Mantarı: Nedir, Nedenleri, Belirtileri, Tedavisi
20 Ağustos 2023 Pazar
Deri Çatlağı Belirtileri Nelerdir? Deri (cilt) Çatlağı Nasıl Geçer?
20 Ağustos 2023 Pazar
Egzama Nedir? Egzama Neden Olur? Egzama Nasıl Geçer?
20 Ağustos 2023 Pazar
Güneş Alerjisi Nedir: Belirtileri, Nedenleri, Tedavisi
20 Ağustos 2023 Pazar
Kurdeşen (Ürtiker) Nedir? Kurdeşen Neden Olur, Ne İyi Gelir?
20 Ağustos 2023 Pazar
Lazer Epilasyon Nedir? Lazer Epilasyon Zararlı mı?
20 Ağustos 2023 Pazar
Mantar enfeksiyonunun önüne geçme yolları
20 Ağustos 2023 Pazar
Pişik nasıl oluşur, nasıl geçer?
20 Ağustos 2023 Pazar
Gül Hastalığı Nedir? Gül Hastalığı Neden Olur?
20 Ağustos 2023 Pazar
Seboreik Dermatit Nedir? Seboreik Dermatit Belirtileri Nelerdir?
20 Ağustos 2023 Pazar
Sedef Hastalığı (Psoriasis) Nedir? Belirtileri Nelerdir?
20 Ağustos 2023 Pazar
Tırnak Mantarı : Nedir, Belirtileri, Teşhis ve Tedavisi
20 Ağustos 2023 Pazar
Uyuz Neden Olur? Uyuz Nasıl Bulaşır?
20 Ağustos 2023 Pazar
Vitiligo Hastalığı Nedir? Nedenleri ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
20 Ağustos 2023 Pazar
Kaşıntı Neden Olur? Kaşıntıya Ne İyi Gelir, Nasıl Geçer?
20 Ağustos 2023 Pazar
Zona (Gece Yanığı) Nedir? Zona Belirtileri ve Tedavisi
20 Ağustos 2023 Pazar
Akne (Sivilce) Nedir? Akne Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi
20 Ağustos 2023 Pazar
Altın İğne Nedir? Altın İğne Tedavisi
20 Ağustos 2023 Pazar
Bölgesel İncelme ve Selülit Tedavisi
20 Ağustos 2023 Pazar
Botoks
20 Ağustos 2023 Pazar
Cilt Bakımında Hydrafacial MD Power ve Aquapeel Cilt Bakımı
20 Ağustos 2023 Pazar
Annelik Estetiği Nedir, Türleri ve Uygulama Teknikleri
20 Ağustos 2023 Pazar
Dolgu
20 Ağustos 2023 Pazar
DUAL (HIFU)
20 Ağustos 2023 Pazar
Exilis Elite Hakkında Bilmeniz Gerekenler
20 Ağustos 2023 Pazar
Fraksiyonel Karbondioksit Lazer
20 Ağustos 2023 Pazar
Göz Çevresi (Light Eyes)
20 Ağustos 2023 Pazar
Hydrafacial Cilt Bakımı
20 Ağustos 2023 Pazar
Kalıcı Makyaj
20 Ağustos 2023 Pazar
Kimyasal Peeling
20 Ağustos 2023 Pazar
Lazer Epilasyon ve Lazerle Kılcal Damar Tedavisi
20 Ağustos 2023 Pazar
Lazer Liposuction
20 Ağustos 2023 Pazar
Leke Tedavisi
20 Ağustos 2023 Pazar
Mezolift
20 Ağustos 2023 Pazar
PRP ile Yüz Gençleştirme
20 Ağustos 2023 Pazar
Saç Dökülmesi ve Saç Canlandırma Tedavileri
20 Ağustos 2023 Pazar
Saç Ekimi Nedir? Saç Ekimi Nasıl Yapılır?
20 Ağustos 2023 Pazar
Somon DNA Aşısı
20 Ağustos 2023 Pazar
Yaz aylarında aşırı terleme ve tedavisi
20 Ağustos 2023 Pazar
Yüz PRP
20 Ağustos 2023 Pazar
Yüz ve Dudak Dolgusu Nedir? Dolgu İşlemi Nasıl Yapılır?
20 Eylül 2023 Çarşamba
Ayaklarda sık görülen 4 cilt hastalığı
20 Eylül 2023 Çarşamba
Kıl Kökü İltihabı
20 Eylül 2023 Çarşamba
Cüzzam Hastalığı Nedir? Cüzzam Hastalığı Belirtileri Nelerdir?
17 Ekim 2023 Salı
Anti-Aging | Mezolifting / Yüz Mezoterapisi
11 Aralık 2023 Pazartesi
Cilt Lekeleri Neden Olur? Cilt Lekeleri Nasıl Geçer?
17 Ocak 2024 Çarşamba
Yanığa Ne İyi Gelir? Yanık Dereceleri Nelerdir?
17 Ocak 2024 Çarşamba
Güneş Yanığına Ne İyi Gelir?
17 Ocak 2024 Çarşamba
Saç Dökülmesine Ne İyi Gelir? Saç Dökülmesi Nasıl Geçer?
9 Şubat 2024 Cuma
Ayak Kokusuna Ne İyi Gelir? Ayak Kokusu Nasıl Geçer?
9 Şubat 2024 Cuma
Dil Yarasına Ne İyi Gelir? Dil Yarası Neden Olur?
9 Şubat 2024 Cuma
Nasır Neden Olur? Nasır Nasıl Geçer?
9 Şubat 2024 Cuma
Pişiğe Ne İyi Gelir? Pişik Neden Olur? Pişik Nasıl Önlenir?
9 Şubat 2024 Cuma
Uçuğa Ne İyi Gelir? Uçuk Nasıl Geçer? Uçuk Neden Olur?
3 Nisan 2024 Çarşamba
Mezoterapi Nedir? Mezoterapi Ne İşe Yarar?
17 Temmuz 2024 Çarşamba
Behçet Hastalığı Nedir? Behçet Hastalığı Belirtileri Nelerdir?
7 Ağustos 2024 Çarşamba
Köpek Memesi Hastalığı Nedir? Köpek Memesi Hastalığı Tedavisi
20 Ağustos 2024 Salı
Retinol Nedir? Retinol Ne İşe Yarar?
23 Ağustos 2024 Cuma
PRP Nedir? PRP Tedavisi Ne Amaçla Uygulanır?
11 Kasım 2024 Pazartesi
Kelebek Hastalığı (Lupus) Nedir? Belirtileri Nelerdir?
12 Kasım 2024 Salı
Bit Nedir? Belirtileri Nelerdir? Bit En Hızlı Nasıl Geçer?
28 Ocak 2025 Salı
Kojik Asit Nedir? Kojik Asit Ne İşe Yarar?
24 Şubat 2025 Pazartesi
Aşırı Terleme (Hiperhidroz) Neden Olur? Terlemeye Ne İyi Gelir?
24 Şubat 2025 Pazartesi
Saçkıran Nedir? Saçkıran Belirtileri ve Tedavisi
3 Mart 2025 Pazartesi
Keloid Nedir? Keloid Belirtileri ve Tedavisi
4 Mart 2025 Salı
Selülit Nedir? Selülit Nasıl Geçer?
4 Mart 2025 Salı
Siğil Nedir? Siğil Belirtileri ve Tedavisi
4 Mart 2025 Salı
Yara İzi (Skar) Nedir? Yara İzi (Skar) Tedavisi
11 Nisan 2025 Cuma
Kistik Sivilce Nedir? Kistik Sivilce Nasıl Geçer?
11 Nisan 2025 Cuma
Pemfigus Nedir? Pemfigus Neden Olur?
26 Mayıs 2025 Pazartesi
Tahta Kurusu Nedir? Tahta Kurusu Isırığı Nasıl Geçer?
26 Mayıs 2025 Pazartesi
Tırnak Batması Neden Olur? Tırnak Batması Tedavisi
26 Mayıs 2025 Pazartesi
Et Beni Neden Çıkar? Et Beni Nasıl Geçer?
26 Mayıs 2025 Pazartesi
İsilik Nedir? İsilik Nasıl Geçer?
23 Temmuz 2025 Çarşamba
Saç Biti Nedir? Saç Biti Nasıl Geçer?
23 Temmuz 2025 Çarşamba
Keratin Nedir? Keratin Ne İşe Yarar?
24 Temmuz 2025 Perşembe
Dermapen Nedir? Dermapen Ne İşe Yarar?
23 Eylül 2025 Salı
Kanserli Yağ Bezesi Belirtileri Nelerdir?
23 Eylül 2025 Salı
Cilt Bakımı Nasıl Yapılır? Cilt Bakımı Faydaları Nelerdir?
23 Eylül 2025 Salı
Purpura Nedir?
24 Eylül 2025 Çarşamba
Eksozom Nedir? Eksozom Tedavisi Nasıl Yapılır?
24 Eylül 2025 Çarşamba
Kılcal Damar Tedavisi Nedir? Nasıl Yapılır?
9 Ekim 2025 Perşembe
İzotretinoin Nedir? İzotretinoin Ne İşe Yarar?
16 Ekim 2025 Perşembe
Argyria Hastalığı Nedir? Belirtileri ve Tedavisi
16 Ekim 2025 Perşembe
Salisilik Asit Nedir? Salisilik Asit Ne İşe Yarar?
16 Ekim 2025 Perşembe
Argan Yağı Nedir? Argan Yağı Faydaları Nelerdir?
16 Ekim 2025 Perşembe
Niacinamide Nedir? Niacinamide Ne İşe Yarar?
16 Ekim 2025 Perşembe
Bazal Hücreli Karsinom (BHK) Nedir? Bazal Hücreli Karsinom Tedavisi Nasıl Olur?
9 Aralık 2025 Salı
Tüm Vücut Haritalama Yöntemiyle Ben Taraması
5 Ocak 2026 Pazartesi
Mantar Hastalığı Nedir? Mantar Hastalığı Nasıl Geçer?
Öne Çıkan Kanser Yazıları
Bunları da oku
Doktorlar
Kişisel Verilerin İşlenmesi: Kimlik, iletişim, sağlık ve pazarlama bilgilerimin, Özel Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi ve Özel Anadolu Sağlık Ataşehir Tıp Merkezi tarafından yürütülecek pazarlama faaliyetlerinin planlanması ve tıbbi ihtiyaçlarıma ve alışkanlıklarıma göre özelleştirilmesi ile bana özel kampanyalar oluşturulması amacıyla işlenmesini kabul ediyorum.
Ticari Elektronik İleti: Özel Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi ve Özel Anadolu Sağlık Ataşehir Tıp Merkezi tarafından kimlik ve iletişim bilgilerimin tercih ettiğim iletişim kanalı üzerinden bana reklam, promosyon, kampanya ve benzeri ticari elektronik iletilerin gönderilmesi amacıyla işlenmesi ve bununla sınırlı olarak hizmet alınan tedarikçilerle paylaşılmasını kabul ediyorum.
