Saman Nezlesi içirt önerilen modern tıp tedavileri:

Yapılacak ilk şey antihistamin kullanımıdır; burun ve göz damlaları da önerilmek­tedir; hasta nefes almakta güçlük çekiyorsa tıkanıklık giderici ilaçlar da kullanıla­bilir. Reçetesiz olarak satılan birçok ilaç piyasada mevcut olsa da, bu ilaçların sa­dece belirli bir süreliğine belirtileri bastıracağını ve rahatsızlığın kendisini ortadan kaldırmayacağını bilmemiz gerekmektedir.

Doğal sağlık tedavileri:
■ Saman nezlesi genelde çok uzun süren bir rahatsızlıktır ve hastanın iyileşme­si zaman alır. Tedavi çocuğunuzun gösterdiği belirtilere uygun olarak seçilme­lidir. Homeopatik tedaviler saman nezlesi tedavisinde ve belirtilerin en aza in­dirgenmesinde büyük bir öneme sahiptir. Ancak esaslı bir tedavi için dene­yimli bir uzman doktorun yardımı gerekmektedir. Uzman yardımına ek ola­rak, sizin de yapabileceğiniz bir çok şey vardır. Örneğin,
- Burun akıntısına neden olan saman nezlesi için Latince adı “allium” (bir tür sarımsak) olan bitkiyi deneyebilirsiniz.
■ Boğaz ağrısına neden olan saman nezlesi için bit otu adlı bitkiyi kullanabilirsiniz.
■ Birbiri ardına seyreden hapşırıklar için “arsenik” maddesini deneyebilirsiniz.
■ Göz kaşıntısı ve göz kızarıklığı için göz otu adı verilen bitkiyi deneyebilirsiniz.
■ Birer damla okaliptüs, lavanta ve papatya yağı ile bu yağları sulandırmak için kullanılan seyreltici yağı karıştırarak, elde edilen karışımı çocuğunuzun ban­yo küvetine damlatabilirsiniz, hatta çocuğunuza yaptığınız masajda da bu karışımı kullanabilirsiniz. Bu uygulama, hapşırma, nefes alma güçlüğü, burun akıntısı gibi durumlarda çocuğunuzu rahatlatacaktır. Temel yağlardan biri olan ve buharlaşma özelliği bulunan melisa yağı da alerjik reaksiyonun gide­rilmesinde önemli bir rol oynar.
■ Polen sezonu başlamadan birkaç hafta önce alerjiye karşı vücut direncini yon­ca çayı ile güçlendirebilirsiniz.
■ Kaşınan gözleri papatya çayı kompresi ile rahatlatabilirsiniz.
■ Çocuğunuza bağışıklık sistemini güçlendirmek için bol bol sarımsak yedirebilirsiniz, sarımsak nezleye karşı vücut direncini artırır.
■ Biyoflavonoidlerle (yani beyaz hücreleri kansere karşı koruyan maddelerle) birleştirilmiş olan C vitamini alerjik belirtilerin kontrol altına alınması için doğal bir antihistamin görevi görür. Ayrıca alerjik rahatsızlıkların giderilme­sinde beslenme tarzının da rolü büyüktür.
■ Bach çiçek esansları alerjik reaksiyon belirtilerini anında hafifletebilir; çocu­ğunuza daha olumlu bir zihinsel yapı ile olumlu bir bakış açısı kazandırabilir.

Faydalı terapiler:
Besin terapisi, Ayurveda, homeopati, geleneksel Çin terapileri, herbalizm, aku­punktur, refleksoloji.

Evde yapabilecekleriniz:

Tüm alerjik vakalar bağışıklık sisteminin güçsüzleştiğini gösterir, çocuğunuzun bağışıklık sistemini mümkün olduğunca güçlü tutabilmek için elinizden geleni yapmanız gerekir. Alerjiler için önerilen tedavilerin tümü etkilidir; bu tedavi uygu­lamalarını stresle başa çıkmak için de kullanabilirsiniz.

Bu nedenle bu bölümü dikkatle okumanızı tavsiye ederiz. Alerjiler sade­ce çocukların değil, erişkinlerin de ölümüne yol açabilir. İngiliz ve Amerikan hükü­metleri gıda alerjilerinin ne kadar ciddi sonuçlar doğurabileceğinin farkına vara­rak, gıda endüstrisinde çalışan tüm firmaları bu konuda uyarmıştır. İnsanları gıda alerjisi hususunda bilinçlendirmek isteyen İngiliz ve Amerikan hükümetleri halkı bilgilendirecek kampanyalar yürütmektedir.

Çocuk hastalıklarının birçoğunun temelinde gıda alerjileri yer almaktadır. Ço­cukluk döneminde yaşanan gıda alerjisi sorunu erişkinlikte görülen pek çok hasta­lığın da tetikleyicisi olmuştur. Yapılan son araştırmalara göre, hamilelik esnasında anne tarafından yenilen bazı yiyeceklerin ana rahmini etkilemesi nedeniyle bazı bebeklerde hassasiyet oluşmuştur. Gıda alerjisine neden olan bazı yiyecekler ha­mile kadınların aşerdiği yiyeceklerin başında gelmektedir. Hamilelik döneminde çok aşırı tüketilen bazı yiyecekler de bebeklerde gıda alerjisine neden olmaktadır. Bebeklerde alerjiye neden olan tek gıda maddesinin süt olduğunu düşünmek yan­lış olur.

Sütün bebeklerde hassasiyete neden olduğu doğrudur, ancak sütün tek alerjik gıda maddesi olduğunu düşünmek oldukça yanlıştır. Emziren annelerin ye­diği gıda maddelerinin içindeki bazı moleküller doğrudan anne sütünü etkiledi­ğinden annelerin yiyip içtikleri gıdalara önem vermesi gerekmektedir. İnek sütü, keçi sütü ya da soya içeren bazı gıdalar bebeklerde alerjik reaksiyonlar yaratabilir.

Küçük çocukların beslenme düzenlerine de önem verilmelidir. Çocuklara uy­gulanan diyet programları iyi bir uzmanın kontrolü altında hazırlanmalıdır. Ço­cukların diyet düzeninde yer alan proteinlerin, karbonhidratların, yağların, vita­min ve minerallerin dengeli olarak seçilmesi gerekmektedir. Çocuğunuza kendi hazırladığınız diyet programını uygulamaya kalkarsanız bazı besin değerleri bu di­yet programının içinde dengeli olarak yer alamayabilir. Bu durumda çocuğunuza kötülük etmiş olursunuz. Çocuğunuza uyguladığınız diyetin doğruluğu konusun­da şüpheleriniz varsa, mutlaka iyi bir diyetisyene danışınız.

GIDA ALERJİLERİ

Gıda alerjileri, çocukların bazı gıdalara karşı gösterdiği tahammülsüzlükten ayrı olarak değerlendirilmelidir. Gıda Alerjileri Şubesi tarafından yapılan çalışmalar sonucunda, gıda alerjilerinin bağışıklık sisteminde bazı reaksiyonlara neden olan, çeşitli testlerle gözlemlenen ve teşhis edilen bir reaksiyon olduğu ortaya çıkmıştır. Bir insanın vücudu yabancı maddelerle karşılaşırsa, bağışıklık sistemi bu madde­lere karşı tepki gösterir. Gıda alerjisi vakalarında, birçok kişiyi olumsuz yönde et­kileyen bazı gıda maddeleri bazı insanları etkileyebilir. Bu yan etkiler hemen geli­şir ve vücudun çeşitli bölgelerine yayılabilir. Örneğin ağız bölgesinde (dudaklarda şişme), sindirim sisteminde, solunum yolunda (horlama ve nefes problemleri) ve deride yan etkiler gözlemlenir. Vücut hassasiyet gösterdiği gıda maddesine karşı kendisini korumaya çalışırken antikor üretmeye başlar.

Herhangi bir gıdaya karşı alerjisi olan bir çocuk, bu gıdayı yediğinde vücudunda bulunan antikorlar nede­niyle yüksek oranda kimyasal ve histamin salgılamaya başlar. Bu kimyasallar ve histaminler, vücudu, hasssas olduğu gıda maddesine karşı korumak amacıyla üre­tilmektedir. Bu şekilde solunum yollarını, sindirim sistemini, cildi ve kalp-damar sistemini etkileyebilecek alerjik reaksiyonlar ortaya çıkmaktadır.

Gıda alerjilerinin belirtileri arasında dudaklarda seğirme ve titreme, dilin ve boğazın şişmesi, nefes alma güçlüğü, kurdeşen, kusma, karında kramplar, ishal, tansiyon düşüklüğü ve bilinç kaybı yer almaktadır. Çok ciddi vakaların ölümle so­nuçlandığı görülmüştür. Vücudun hassas olduğu gıda maddesinin yenmesini takip eden birkaç dakika ya da birkaç saat içerisinde belirtiler ortaya çıkar. Belirtiler çok ağır bir şekilde yaşanabilir. Solunum yolları ciddi bir şekilde etkilenebilir, ciltte kurdeşen gibi çok rahatsız edici sorunlar yaşanabilir, ağır ishal vakaları gibi sindi­rim sistemi sorunları görülebilir.

Gıda Alerjilerine karşı herhangi bir çare bulunabilir mi?

Alerjiye neden olabilecek gıda maddelerinden uzak durmak almabilinecek en ciddi önlemdir. Herhangi bir gıda maddesini tüketmeden önce, paketini dikkatle okumalısınız. Söz konusu gıda ile ilgili en ufak bir tereddüdünüz varsa, bu gıdayı tüketmekten kaçınmalısınız. Son birkaç yılda, gıda endüstrisi alerjik vakalara kar­şı tedbir alma yoluna giderek fındık gibi alerjiye neden olabilecek besinleri içeren ürünler hakkında halkı uyarmaktadır. Ürün paketlerinde ürünlerin içeriğine dair kapsamlı bilgiler yer almaktadır. Bu bilgilerin halk tarafından dikkatle ve bilinçli bir şekilde okunması gerekmektedir. Kimyasal süreçlerle işlenmiş olan ürünler alerjik reaksiyona sebep olabilir.

Bazı insanlar fındık, fıstık, midye ve balığa karşı duyulan hassasiyetin ömür bo­yu sürebileceğini ve yaş ilerlese bile alerjik durumun süreceğini düşünmektedir. An­cak bu fikir yavaş yavaş geçerliliğini yitirmektedir çünkü San Diego’da bulunan Kaiser Permanente Tıp Merkezi’nde yapılan bir araştırma yumurta ve süte karşı hassa­siyetin 3-5 yaşlarında tamamen kaybolduğunu göstermiştir. Fıstık ve balığa karşı ya­şanan alerjik durumların 7 yaşından sonra bile geçebileceği belirtilmektedir.

Anne ve babalar ne yapabilir?

Uzmanlara göre belirli gıdaların beslenme sisteminden rastgele çıkarılması oldukça zararlıdır. Bu tür alışkanlık çocukların beslenme sisteminde dengesizliklere neden olmaktadır. Özellikle de belirli gıda maddelerinin çocuklar için hayati öneme sahip olduğu göz önünde bulundurulursa, rastgele ve programsız olarak yapılan değişikliklerin çocuklara ne kadar zarar verdiği anlaşılabilir. Bu nedenle çocuğunuzun her­hangi bir gıda maddesine karşı hassasiyet gösterdiğini fark ederseniz, 1-2 hafta sü­resince “gıda-takip defteri” tutun.

Bu deftere çocuğunuzun hassasiyet gösterdiği gı­da maddesi ile ilgili notlar alın. Çocuğunuz hangi şikâyetleri ne kadar sıklıkta ve ne kadar sürede yaşıyor? Bu gibi soruların cevaplarını yazın. Tuttuğunuz notların sonu­cunda, bu gıda maddesinin çocuğunuzda alerjik reaksiyona neden olduğunu düşü­nürseniz, bu gıdayı çocuğunuzun beslenme planından tamamen çıkarın. Ancak çı­kardığınız bu gıda maddesinin yerini tutabilecek alternatif gıdalar bulmanız gerek­tiğini de unutmayın. Örneğin, alerjiye neden olduğunu düşündüğünüz glüten ve buğday içeren gıdaları çocuğunuzun beslenme düzeninden çıkarıyorsanız, bu gıda­ların yerine geçebilecek kaliteli ve rafine olmayan başka karbonhidraüarı seçmelisi­niz. Bu durumda B vitamini takviyesi yapmayı da unutmamalısınız.

• Ciddi olduğunu düşündüğünüz belirtileri doktorunuza rapor etmelisiniz. Gı­da alerjileri ile başa çıkmanızı sağlayacak doğal yolları denemeniz faydalı ola­bilir. Ancak acil durumlarda ilk yardımı gerçekleştirmeyi mutlaka öğrenmeli­siniz. Ayrıca, ciddi alerjik reaksiyonlar sırasında modern tıp tarafından öneri­len ve elinizin altında bulunması gereken ilaçları da ne sıklıkla ve ne şekilde kullanmanız gerektiğini bilmelisiniz.

• Çocuğunuzun belirli alerji testlerinden geçmesi gerekmektedir. Çocuğunuzun başka hangi gıdalara karşı alerjisinin olduğunu tespit etmeniz de çok önemli­dir. Çocuğunuzda gıda alerjisi varsa, bunu daha ilk safhalarda tespit etmeniz gerekmektedir.

Ailelerin yapabileceği pek çok şey vardır:

• Fındık gibi pek çok çocukta alerjiye neden olan gıda maddelerinin özellik­lerini bilmeniz gerekmektedir. Özellikle de aile fertlerinde görülen gıda hassasiyetinin farkında olmanız çocuğunuz için önemlidir.

• Çocuğunuzun okul çantasını hazırlarken, beslenme çantasına alerjiye ne­den olmayacak gıda maddelerini koyunuz. Çocuğunuzun öğretmenleri ile konuşarak, kendilerini durumdan haberdar ediniz.

• Çocuğunuz okulun yemekhanesinde yemek yiyorsa, idare ile konuşarak menüde çocuğunuza dokunmayacak yiyeceklerin bulunmasını sağlama­nız gerekmektedir. Yemekhanenin menüsü konusunda endişe duyuyorsa­nız, çocuğunuzun öğle yemeklerini bizzat kendiniz hazırlayarak gönderi­niz. Yapmanız gereken en önemli şey çocuğunuzu bilinçlendirmenizdir. Çocuğunuz hangi gıdaları özgürce yiyebileceğini, hangi gıdaların kendisi­ne dokunduğunu iyi bilirse, bu konuda hassasiyet gösterirse, sorun yaşa­ma riskiniz azalacaktır.

• Çocuğunuzun okul yönetimini de durumdan haberdar etmeniz gerekmekte­dir. Yönetime ciddi bir mektup yazarak çocuğunuzun sorunlarını tek tek ya­zın ve gerekli gördüğünüz noktaların önemini vurgulamak için altlarını çizin.

• Çocuğunuzun öğretmenlerine yaptıkları resim ve çizim etkinliklerinde, bi­limsel deneylerde hangi gıda maddelerini kullandıklarını sormayı ihmal etmeyin. Çocuğunuzun alerjik olduğu bir madde derslerde kullanılıyorsa, bu maddenin alternatifinin kullanılmasını isteyin.

Bununla birlikte bazı olgularda aler­jenin saptanması olanaksızdır. Bu du­rumda özgül bir tedavi yerine, alerjinin yalnızca belirtilerini ortadan kaldırmaya yönelik (semptomatik) tedavi uygula­nır.

ALERJENİN ORTADAN KALDIRILMASI

Bu yöntem ancak az sayıda olguda ve bazı alerjenlere (İlaçlar, yiyecekler ya da yiyeceklerde kullanılan renklendirici ve koruyucu gibi katkı maddeleri, ke­pek, hayvan tüyleri vb) karşı uygulana­bilir. Hasta toza ya da çevredeki yün, kuştüyü gibi maddelere alerjikse, temiz­lik kurallarına titizlikle uymak, halı, şil­te, yastık gibi eşyada sentetik malzeme kullanmak, çevrede evcil hayvan bulun­durmamak yararlıdır.
Çalışma ortamındaki maddelere kar­şı gelişen mesleki alerjilerde ise sorun­lar daha büyüktür. Bazı durumlarda alerjenle doğrudan karşılaşmayı önle­mek için iş değiştirmekten ya da sanayi işçilerinde olduğu gibi fabrikada başka bir bölüme geçmekten başka çare yok­tur.

DUYARLILIĞI GİDERME TEDAVİSİ

Duyarlılığı giderme tedavisi bazen “aşı” olarak nitelenirse de bu adlandırma yan­lıştır. Çiçektozlarına (polen), ev tozuna, mantarlara ve hayvan tüylerine karşı ge­lişen alerjilerde uygulanabilir; kimyasal madde, metal, kozmetik gibi maddele­rin yol açtığı alerjilerde uygulanamaz. Tedavi alerji yapan maddenin (polen, toz vb) azdan başlayıp gittikçe artan dozlarda hastaya verilmesine dayanır.

Hastaya önce alerji yaratmayacak en düşük doz verilir; bu doz gittikçe artırı­larak bağışıklık sisteminin alerjene du­yarsız hale gelmesi sağlanır. Enjeksiyon genellikle kolun dış yüzünde derialtına yapılır. Alerjinin türüne göre tedaviye 7-14 gün aralarla yapılan 6-12 enjeksiyonluk bir kürle başlanır; yaklaşık 4 haftalık aralarla en yüksek dozda uygu­lanan enjeksiyonlarla tedavi sürdürülür. Saman nezlesi gibi çiçektozlarına bağlı mevsimsel alerjilerde çiçektozlarının fazla olduğu İlkbahar mevsiminin başında tedavinin kesilmesi ve sonbahar­da yeniden sürdürülmesi Önerilir. Ev to­zu alerjileri gibi koşulların yıl boyunca değişmediği durumlarda İse enjeksiyon­ları kesmeden sürdürmek uygundur.

Duyarsızlaştırma tedavisi en az 3 yıl yürütülmeli, alerjik tepkilerin neredeyse kaybolmasına değin gerekirse yıllarca uygulanmalıdır. Tedavi sırasında enjeksiyon bölge­sinde kızarıklık, şişme ve kaşıntı gibi yerel tepkiler, ayrıca alerjenin kana ka­rışmasına bağlı olarak konjunktivit, so­ğuk algınlığı, astım, ürtiker ve çok en­der olarak alerjik şok görülebilir.

Alerji meydana getiren madde vücuda girdiği zaman organizma, virüsler veya bakteriler tarafından hücuma uğradığında gösterdiği tepkinin aynısını gösterir. Vücut daha sonraki saldırıları etkisizleştirmek için antikorlar oluşturur. Vücudun ürettiği bu antikorlar doku yüzeylerine yapışırlar ve alerji yapan madde vücuda yeniden girdiği zaman dokudan ayrılıp alerjik maddelere saldırırlar. Bu clay sonucu, hafif bir doku zedelenmesi meydana gelir; bu da, kan dolaşımı yoluyla deriye ve mukoza zarlarına taşınan alerjik belirtilere neden Alerjik bir tepkinin oluşması için iki şart gereklidir.

1 – Kişi, öncelikle belirli bir maddeye karşı duyarlılık kazanmalıdır; çoğu kez, bu duyarlılığın farkında olmayabilir.

2 – Daha sonra, o belirli madde ile yeniden karşılaşmalıdır. Ki, alerjik belirtiler meydana gelsin. Eğer derinin yalnızca küçük bir bölümü o belirli maddeye maruz kalmışsa tepki bölgesel olur, eğer madde bütün bir sisteme dağılmışsa, tepki de genelleşir. Vücudun bir bölümü diğer bir bölümünden daha büyük bir tepki gösterebilir. Çünkü o bölümdeki dokular daha duyarlıdır. Belirli bir maddeye karşı duyarlılığın neden bazı insanlarda görüldüğü ve diğerlerinde görülmediği son derece karmaşık ve bütünüyle anlaşılmamış bir konudur. Büyük bir olasılıkla, bu mesele bireysel yapı veya fonksiyonel yetersizlikle ilgilidir.

Alerjinin kalıtımsal olduğu dkı iddia edilmektedir. Böbreküstü bezlerinin alerjik tepkilere katkıda bulunduğu, zamanda duygusal nedenlerin de ilgili olduğu görülmektedir.Alerjiler çok çeşitli belirtilere neden olurlar. Bu belirtilerin birçoğu aynı znmanda diğer hastalıkların da tipik özelikleri olduğundan, tedavide, teşhisin kesinlikte konmuş olması gereklidir. Alerjik bir hastalık olan saman nezlesi, gözleri, yukarı solunum yolunu yani burun mukozalarını. Astım ise genel olarak solunum sisteminin aşağı bölümünü etkiler. Bazı alerjiler, sindirim bozuklukları. siddetli başağrıları, baş dönmesi ve bulantı yapar. Bazen, kurdeşende, egzamada ve eritemde olduğu gibi deri değişiklikleri de alerjinin başlıca belirtisidir.Besin alerjileri nispeten daha nadirdir ve hemen her zaman besindeki protein tarafından oluşturulur. Alerjik tepkilere en sık neden olan besinler süt, yumurta, kabuklu deniz hayvanları, armut, fasulye v.bdır. Bu gibi yiyecekler deride kurdeşen denilen bir belirtiye neden olurlar.Çocuklarda, süt, yumurta, yumurta akı, yulaf, buğday ve arpa en sık alerji yaratan besinlerdir ve ağır egzemaya bile yol açarlar. Kimyasal maddelerin büyük bir çoğunluğu alerjide etken olabilirler. Bu gibi durumlarda deri değişikliğinden başka kramplar, kulakların çınlaması, bulantı, boğazın şişmesi (larinks ödemi), kol ve bacak ağrısı ve ateş görülebilir. Kadınlar, yüz pudrasına ve diğer kozmetiklere karşı alerjik olabilirler. İnsanların duyarlı olabilecekleri maddelerin sayısı çoktur ve alerjiye neden olan maddeyi bulmak genellikle zordur. Bir alerjiyi tedavi etmek için doktor, hastanın özgeçmişini, alerjinin ortaya ilk çıkışını, ne zaman tekrarladığını, mesleğini, beslenmesini, kozmetik ve giyim alışkanlıklarını ve diğer birçok küçük ayrıntıyı öğrenir. Alerjiyi hangi maddenin veya maddelerin ortaya çıkardığını belirlemek için test yapılır. Küçük gazlı bezler, içlerinde kuşkulanılan maddelerin bulunduğu değişik eriyiklere batırttır ve hastanın kolunun ön tarafına veya kol üzerine yapılan ufak sıyrıklara sürülür. Her iki testte de derinin gösterdiği tepki izlenir. Bu tepkiler kızarıklık, kabarcık oluşması veya kaşınma şeklinde olabilir ve alerjiye neden olan mcddenin izde edildiğini gösterir.

Tedavinin aslı alerjiye neden olan maddeyi saptamak ve daha sonra da bu maddeden mümkün olduğunca uzak kalmak şeklinde özetlenebilir.Alerjiler genellikle organik olduğu kadar duygusal faktörlerle de ilgili ise de, bunun tam tersi de olabilir. Alerji daha önceden var olmayan gerilimler yaratabilir. Doktor, bu duygusal faktörlerin hastanın durumu üzerindeki etkilerini araştırmalıdır. Kimi zaman psikolojik sorunlar açığa çıkmadan ve tunların tedavisi yapılmadan başarıya ulaşılamaz.Alerjik belirtilere karşı genellikle antihis-taminikler, adrenalin ve efedrin gibi ilaçlar kullanılır. Ancak bunlar hastalığı tedavi etmezler. Ağır vakalarda ACTH ve kortizon gibi hormonal maddeler uygulanır.