Hekimi ilgilendiren konular işitme aygıtının yeterince güçlü olmasına dikkat etmek, hastanın durumuna göre kemik ya da hava yoluyla iletim sağ­layan bir protez önermek ve hastanın işitme eşiğinin ne kadar üstünde ağrı duyduğunu belirlemektir.

Kulak salyangozundaki hasarın en tipik belirtisi işitme üst sınırının ve ağrı eşiğinin aşağı çekilmesidir. Normal bir kulak sesi belirli bir şiddete ulaştıktan sonra işitmeye başlar; işitme organının fre­kanstan bağımsız olarak en hafif sesle uyarılabildiği bu noktaya işitme eşiği denir.

Normal bir kulakta işitme duyusu ses şiddetinin yükselmesiyle orantılı olarak artar ve işitmenin üst sınırına ulaşıldığında ağrıya dönüşür. Salyan­goz hasta olan kulakta ise işitme duyusundaki artış çok daha anidir; hafif ses­ler hiç işitilmezken şiddetli sesler nor­mal bir kulağa geldiği kadar yüksek ge­lebilir ve hasta çok daha az şiddetli ses­lerde ağrı duymaya başlayabilir.

Bu gibi durumlarda işitme eşiğiyle ağrı eşiği arasındaki aralık azaldığın­dan işitme protezi kullanmak zorlaşır. Sesin ya hastanın işitemeyeceği kadar hafif, ya da hastaya ağrı verecek kadar yüksek olma tehlikesi vardır.

Sorunu çözmek için işitme aygıtına sesi güçlendirme düzeyini otomatik olarak de­netleyen mekanizmalar takılabilir. Bun­lar İngilizce’de “otomatik ses kontrolü” anlamına gelen Automatic Volume Control sözcüklerinin baş harfleriyle AVC olarak adlandırılır.

AVC ve başka modern sistemlerle donatılmış aygıtlar algılama tipi sağırlı­ğı olan hastalar için de yararlıdır. Her ses frekansı için işitme eşiğini saptayan odyometri testiyle hekim işitme kaybı­nın derecesini belirleyerek güçlendirme derecesi ve güçlendirdiği ses frekansların buna uygun bir protez önerir.

İşitme kaybının tipine ve özellikle kemik yoluyla ses iletiminin bozulup bozulmamış olmasına göre sesi kemik (kulak arkası kemiği) ya da hava (orta­kulak boşluğu) yoluyla ileten aygıtlar kullanılabilir. Son yıllarda hava yoluy­la iletimin çok yetersiz olduğu durum­larda bile işlev gören duyarlı aygıtların kullanıma girmesiyle bu sorun büyük ölçüde önemini yitirmiştir.

Farklı frekansları farklı düzeyde yükselttiğinden her türlü işitme kaybında kullanılabilir. Ortaku­lak hastalıklarına bağlı işitme kayıpla­rında hasta düşük ve orta frekansları (125-1.500 hertz) duymaz. Bu gibi du­rumlarda protez daha çok bu frekansları güçlendirir, içkulak hastalıklarına bağlı işitme kaybında ise 2.000 hertz ve daha yüksek frekanslar işitilmez.

Ayrıca orta­kulak ve içkulak hastalıklarının birlikte bulunmasına bağlı karma tipte işitme kayıpları olabilir.

Bütün bu durumlarda kayıp frekansları güçlendiren aygıtlar kullanılır.

İki tür işitme protezi vardır: Vakum diyotlu (termoiyonik lambalı) ve tran­sistorlu aygıtlar. Günümüzde kullanılan bütün işitme aygıtları transistorludur. Her iki türde de işitme protezinin ana görevi olan güçlendirme (amplifikasyon) en etkili biçimde gerçekleştiğin­den elde edilen sonuç aynıdır.

Ama transistor kullanmanın bazı üstünlükleri vardır; bunların en önemlisi pil sorunu­nun ortadan kalkmasıdır.

Transistorlu aygıtlarda vakum diyot­lu aygıtların gerektirdiği büyük piller ortadan kalkmış, yerini çok küçük, hafif ve uzun ömürlü cıvalı pillere bırakmış­tır. Böylece aygıtın kullanım giderleri ve ağırlığı önemli ölçüde azalmıştır.

Transistorluların bir başka ekonomik ve teknik üstünlüğü de daha uzun ömürlü ve daha sağlam olmalarıdır.

Günümüzde dışkulak yoluna yerleş­tirilebilen entegre devreli çok küçük işitme protezleri de vardır.

Bu aygıtların iyi sonuç vermesi için hastadaki sağırlık türünün doğru , saptanması, hekimin kesin önerisi ve hastanın aygıtı benimsemesi gerekir.

İnsanda işitme kaybı bir kulak hasta­lığının geçici belirtisi olarak ortaya çı­kabilir.

Ama hastalığın öbür belirtileri­nin gerilemesine karşın işitme kaybı ar­tarak sürer ve kalıcı hale gelirse, hasta­nın normale olabildiğince yakın düzey­de işitebilmesini sağlamak için işlevsel bir tedaviye gerek vardır.

Eskiden tedavisi olanaksız sayılan birçok kulak hastalığı bugün cerrahi girişim yoluyla tedavi edilmektedir.

Ama hastalığın kulak salyangozu ve işitme siniri gibi cerrahi yöntemlerle ulaşılma­sı güç bölgeleri etkilemesi, tedavide geç kalınması, hasarın büyüklüğü ya da hastada ameliyatı engelleyen herhangi bir bozukluğun bulunması nedeniyle cerrahi girişim uygulanamayabilir.

Bu gibi durumlarda hastaya işitme protezi kullanması önerilir.