Cevap: Memeniz alınmış, koltuk altı lenf bezleriniz temizlenmiş ve tamoksifen verilmiş. Bütün bunlardan reseptörlerinizin pozitif olduğu anlaşılıyor. Böyle bir durumda tümörün büyüklüğü ve koltuk altı lenf bezleri göz önüne alınarak kemoterapi arkasından da gerekirse radyoterapi ve hormonoterapi yapılır. Tümör markerları, tüm batın ultrasanografısi, akciğer grafısi, kemik sintigrafısi gibi tetkiklerle metastaz olup olmadığı tespit edilir. Son yıllarda metastaz tayininde PET tetkiki de ön plana çıkıyor. Metastaz saptanmazsa hasta ilk 3 sene 3 ayda bir, 3 sene sonra 6 ayda bir, 5 yıl sonra da yılda bir kontrolden geçer.

Meme kanseri hastalarında tedavinin üzerinden 5 yıl geçmiş olsa bile yüzde 5-7 oranında nüks riski var. Sizde de metastaz ortaya çıktığı için kemoterapi ve hormonoterapi yapılmış. Metastaz olan ve reseptörleri pozitif olan hastalar hormonoterapiyle çok uzun yular sağlıklı şekilde yaşabilir. Ancak karaciğer, akciğer gibi organ metastazı olan hastaların daha dikkatli olması gerekir. Bu hastalarda kemoterapi, tümör tamamen ortadan kalkana kadar belli aralıklarla edilmeli. Tümör tamamen yok edildiyse nüks olup olmadığı çeşitti radyolojik yaklaşımlar veya PET ile kontrol edilmeli. Nüks ve metastaz riskini azaltmak için önerilerim şunlar:

• Aşırı kilo almaktan kaçının.
• Kemoterapi sırasında greyfurt ve sarı kantarondan uzak durun.
• Beyaz un ve şekerden kaçının. Tuzu kısıtlayın.
• Yağ seçiminiz zeytinyağı olsun. Meme kanseri hastalarında keten tohumu ve soya yağı tümörü
tetikleyebilir. Bu yağlardan uzak durun.
• Bol bol yoğurt yiyin.
• Katkı maddesi içeren gıdaları tüketmeyin.
• Uzun süre kemoterapi gördüğünüz için kemik iliğini harekete geçirecek kara üzüm, kara kayısı, karadut gibi gıdaları tüketin.
• Karaciğer sağlığınız için nar, ananas, organik elma, ahududu, böğürtlen, karahindiba gibi gıdaları bol tüketin.
• Sofranızdan brokoli, karnabahar, beyaz lahana, kırmızı lahana, kıvırcık salata, kereviz, yer elması
gibi sebzeleri eksik etmeyin.
• Haftada en az 3 gün 1 porsiyon balık yiyin. Haftada 1 gün kırmızı et, diğer günlerde sırasıyla
hindi ve tavuğu tercih edin.
• Rezene, kuşburnu, böğürtlen yaprağı, limon ve mandalina kabuğu çaylarını tercih edin.
Ama her gün mutlaka 2 kupa yeşil çay içmeyi ihmal etmeyin.
• Günde 1 bardak organik domates suyu için. Ya da 3 çorba kaşığı salça tüketin.
• Yemeklerinizi kısık ateşte ağır ağır pişirin. Çünkü yüksek ateşte yağ ve protein zararlı bileşiklere
dönüşebilir. Bu da sadece kanser değil aynı zamanda kalp ve damar hastalıklarına zemin hazırlar.

Soru:35 yaşındayım. 3 sene önce malin melanom tanısı konuldu. Tümör sırtımda ben şeklindeydi. Benin etrafı geniş bir şekilde alındı, koltuk altı lenf bezlerim temizlendi. Her iki koltuk altında da ikişer tane kapsül dışına çıkmamış malin melanom nodları alındı. Daha sonra 1 yıl aşı tedavisi (interferon) gördüm. Her şey yolunda gidiyordu, hiçbir şikayetim yoktu. Ancak 1 ay önce hayatımda ilk kez epileptik nöbet geçirdim. Sonrasında yapılan bilgisayarlı tomografi ve MR tetkiklerinde beynimde 1 santimlik lezyon tespit edildi. Malign melanom öyküsü olduğu için metastaz kabul edildi. Sonrasında yapılan tüm tetkikler (PED ve Tüm batm-Toraks BT) temiz çıktı. İlk iş olarak lezyona gamma knife yapıldı. Sonrasında 6 ay sürecek olan Temadol (kemoterapi ilacı) tedavisine başladım. Bu konuyla ilgili sizin düşüncelerinizi öğrenmek istiyorum. Temelli şifa mümkün mü? ATAKAN E.

Cevap: Malin melanom bir tür cilt kanseridir. Genellikle bağışıklık sistemi zayıf olanlarda ortaya çıkar. Ayrıca beyaz tenli, açık renk gözlü, kızıl sarı saçlı kişiler, çocukluk çağında ağır güneş yanıkları geçirenler, uzun süre korunmasız güneşlenenler, solaryuma girenler risk altında. Vücutta yeni çıkan ya da doğuştan olan bir benin renk değiştirmesi, kanaması, büyümesi durumunda çok dikkatli olmak gerekir. Bunlar hastalığın en önemli belirtileridir. Malin melanom erken evrede ameliyatla çıkarılıp tümöre en yakın bölgedeki lenf bezleri temizlenir. Daha sonra aşı tedavisi başlanır. Metastaz olmayan hastaların kurtulma şansı daha yüksek. Fakat lenf bezine atlamasa bile tümörün kalınlığı, genişliği tedaviyi belirler. Metastaz varsa ya da tümör ileri evredeyse 5 yıl Önce çıkan bir ilaç hap olarak devreye girer. Malin melanom en çok beyin, karaciğer, akciğer ve kemiklere atlamayı sever. Ama cilt, lenf bezi, hatta bağırsak, pankreas metastazı bile görülebilir. Tümör kan dolaşımının olduğu her yere kolayca atlayabilir. Bu nedenle hastaların ilk 3 yıl 3 ayda birçok sıkı görüntüleme yöntemleriyle kontrol altında tutulması, biyokimya tetkiklerini yaptırması gerekir. 3 yıl geçtikten sonra kontroller 6 ayda bir, 5 yıl sonra ‘da yılda bir kez yaptırılmalı. Sizin durumunuza gelince… Beyindeki tümör küçük olduğu için ve cyber knife yönteminden faydalandığınız için şanslısınız. Vücudunuzda metastaz olmadığı için ameliyat da tercih edilebilirdi. Ama doktorunuz seçimini radyoterapiden yana yapmış. İkisi de doğru tedavidir. Malin melanomda en önemli hadise bağışıklık sisteminin güçlü tutulmasıdır. Önerilerim şunlar:
• Gece uykularınızı iyi uyuyun.
• Doktorunuza danışarak gece yatmadan yarım saat önce 21 miligrama kadar nıelatonin hormonu kullanın.
• Beta karotenden zengin sebze ve meyveleri tüketin. Her gün 2 bardak domates, 1 bardak havuç suyu içerek ihtiyacınız olan beta karoteni alabilirsiniz. Koyu yeşil sebzelerde de beta karoten bol miktarda bulunur.
• Günde en az yanm kilo yoğurt yiyin.
• Her gün 1 çorba kaşığı zerdeçal tozu tüketin.
• 2 Yeşil çay, ısırgan, böğürtlen yaprağı, limon ve tarçın karışımından hazırlanan çaydan 2 kupa için. Hayvan deneylerinde zencefilin malin melanomda etkili olduğu gösterilmiş. Zencefil çayı da içebilirsiniz.
• Her gün dereotu tohumu, çörekotu, keten tohumu üçlüsünden birini seçerek 1 çorba kaşığı tüketin.
• İnterferon (aşı tedavisi) bazen karaciğerde bozulma yapabilir. Karaciğerinizi korumak için
bol bol enginar, kereviz, yer elması, semizotu tüketiri.
• Çekirdek ve kabuklarıyla birlikte bol bol kara üzüm (kuru ya da yaş) yiyin.
• Malin melanomda yüksek doz C vitamininin faydalı olduğu gösterilmiş. Doktor tavsiyesiyle günde 2-3 grama kadar kullanabilirsiniz. Bu arada bol bol portakal, mandalina yiyerek doğal yollardan C vitamini alabilirsiniz.
• Reishi, cordyceps gibi mantar haplarını belli aralıklarla tüketebilirsiniz. Karaciğeriniz için milk
thistle (devedikeni sütü kapsülü), dandelion (karahindiba hapı), burdock (dulavratotu tableti) faydalı olacaktır.
• Kilo kaybınız varsa omega 3 kullanın. Bağışıklık sisteminizi güçlendirmek için belli aralıklarla E vitamini ve selenyum takviyesi yapın.
• Moral çok önemli. Stres immün sistemini yıkar. Hastalığı yendiğinizi kabul ederek hayatınızı buna göre düzenleyin.
• Sıkı kontrollere devam edin. Metastaz olsa bile erken müdahaleyle kontrol altına alınabilir.

Bilgisayarlı tomografi, röntgen gibi görüntüleme yöntemlerinin sık yapılması kansere sebep olabilir mi? EMEL G

Cevap: Röntgen ve bilgisayarlı tomografi radyasyon yayar. Bu yöntemlerin bilinçsiz yere çok sık kullanılması kanseri tetikleyebilir. Her öksürükte akciğer filmi, her baş ağrısında tomografi istenmesi tehlikeli olabilir. Ayrıca doktor önerisi dışında check up amaçlı röntgen ve bilgisayarlı tomografi de çektirmemek gerekir. Gebelerin kesinlikle röntgen ve bilgisayarlı tomografiden uzak durması gerekiyor.

CEVAP: Günlük yağ tüketiminiz ne kadar fazlaysa kanser riskiniz de o kadar yüksektir. Fazla yağlı beslenenlerde özellikle prostat, bağırsak ve rahim kanseri riski önemli oranda artıyor. Bu nedenle tereyağı, iç yağı ve margarinden tamamen uzak durun. En sağlıklısı zeytinyağıdır. Soya yağı, fındık yağı, kanola yağı, ayçiçek yağı da kullanabilirsiniz. Ancak östrojen reseptörü pozitif olan meme kanseri hastalarına soya yağı ve keten tohumu yağı yasak. Çünkü bu yağlar meme kanserini tetikliyor. Yağ alımını azaltmanın püf noktaları şunlar:

• Kahvaltıda yağ yeme alışkanlığınızdan vazgeçin.
• Etli yemeklerinize fazla yağ eklemeyin.
• Süt ve süt ürünlerinden az yağlı olanı tercih edin.
• Salatanıza fazla yağ eklemeyin.
• Süt ve yoğurdun kaymağını yemeyin.
• Et sularıyla yemek yapacağınız zaman, et suyunu dolapta soğutun ve üzerindeki yağ tabakasını attıktan sonra yemeğinizi yapın.
• Kırmızı etin yağsız kesimlerini tercih edin.
• Kümes hayvanlarının derisini atın.
• Bisküvi, kek ve pastane ürünlerinden uzak durun.

Şu ana kadar yapılan bir çok bilimsel araştırma, D vitamininin pek çok kanser türünden ve kalp hastalıklarından insanları koruduğunu kanıtlıyor. 2008 senesinde Amerika’da yapılan akademik araştırmada, bütün dünyada kırk senedir bu yönde yapılan altmış üç bilimsel araştırma tekrar değerlendirildi. Yapılan bu araştırmada yüksek oranda D vitamininin meme, yumurtalık ve bağırsak kanseri gibi toplumda sıkça görülen kanser olasılığını azaltabileceği anlaşıldı. 1999 senesinde 188 bin kişi üzerinde gerçekleştirilen bir araştırmada D vitamininin prostat kanseri ihtimalini yüzde otuz civarında azalttığı anlaşıldı.

Peki Kanserden Korunmak İçin Hangi Besinleri Tüketmeliyiz?

Yeterli oranda D vitamini almak için somon, sardalya gibi balıkları tüketin, D vitamini ile güçlendirilmiş süt için yoğurt yiyin. Güneş ışığından da D vitamini alabilirsiniz. Her gün ortalama on dakika güneşe çıkın. Kış aylarında vücudunuzun yeterli D vitamini üretmesine olanak tanıyacak güneş ışığı alamayabilirsiniz. Bu durumda D vitamini takviyesi alabilirsiniz. D vitamini sadece kanserden değil, kalp ve şeker hastalığından da koruyor. Tüm bunlara ek olarak akciğerin kendinisini yenilemesine de yardımcı oluyor.